Przedmowa

Wykaz ważniejszych
skrótów, nazw i terminów

Wykaz źródeł

Wstęp

Wprowadzenie

Skróty użyte
w Martyrologium

Martyrologium

Uzupełnienie

Aneksy

O Autorze

Już po złożeniu niniejszej książki do druku napłynęły nowe informacje dotyczące losów kilkunastu osób wymienianych w martyrologium, w tym dane o ok. 20 wykonanych wyrokach śmierci, dotychczas nie znane. Pochodzą one z dokumentacji nadesłanej w 1997 r. do Rzymskokatolickiej Administratury Apostolskiej obrządku łacińskiego w europejskiej części Rosji z siedzibą w Moskwie przez urzędy i archiwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Federacji Rosyjskiej oraz analogiczne instytucje republik należących do Wspólnoty Niepodległych Państw. Jest to odpowiedź na starania podjęte przez ks. prał. Antoniego Heja, wikariusza generalnego abpa Tadeusza Kondrusiewicza, administratora apostolskiego w Moskwie. Ponieważ chodzi o ważne informacje, zostały one w formie Uzupełnienia w ostatniej chwili dołączone do niniejszego opracowania. Ich źródło będzie cytowane pod skrótem [AH]. Reprodukowane w Uzupełnieniu fotografie pochodzą z tego samego źródła. Dziękuję ks. prał. Antoniemu Hejowi za wyrażenie zgody na ich wykorzystanie. W Uzupełnieniu uwzględnione zostały także nowe informacje, będące wynikiem kwerendy Iriny Osipowej (cytowane pod skrótem IO) i Idy Zaikiny. Tej ostatniej zawdzięczam nie znane dotychczas dane z archiwum Delegatury PCK w Moskwie [2629 (1)].

Trzy pierwsze biogramy dotyczą nowych osób, dalej podawane są uzupełnienia do biogramów podanych już wyżej. Najważniejsze z nich to lista rozstrzelanych księży, których losy w końcowym okresie życia były dotychczas nie znane. Tym samym wzrasta ogólna liczba rozstrzelanych, podana we Wprowadzeniu do niniejszej pracy, a informacje o miejscu wykonania wyroku wymagają skorygowania. W 33 biogramach jako miejsce rozstrzelania podano łagier na Sołówkach. Faktycznie miejscem wykonywania wyroku była często, jak się okazuje, miejscowość (łagier ?) Sandormacha k. Miedwieżjegorska, należąca do systemu łagrów SŁON (por. wykaz skrótów), do którego wchodziły łagry na Sołówkach. W związku z tymi nowymi informacjami wykresy ilustrujące liczbę wyroków i ich wysokość, a także podsumowania statystyczne wymagają zmian.

NOWE BIOGRAMY

Lewicki Mieczysław (1888 - 1913 - ?). Należał do archidiec. mohylewskiej. Ukończył gimnazjum w Grodnie na Białorusi, wstąpił do metropolitalnego seminarium duch. w Petersburgu i po odbyciu studiów otrzymał tam święcenia kapł. W latach 1916-1917 był wikariuszem w par. Mozyrz. Od marca do listopada 1917 pracował jako administrator par. w Krasnojarsku, a nast. w Omsku na Syberii. Został tam wybrany do pol. Towarzystwa Dobroczynności. W 1919 należał do Rady Zjednoczonych Organizacji Polskich w tym mieście. Został tam aresztowany jako zakładnik 6.03.1920, razem z kilkunastoma innymi Polakami należącymi do Rady. Po kilkumiesięcznym pobycie w miejscowym więzieniu został 14.04.1921 przewieziony do więzienia Butyrki w Moskwie. Prawdopodobnie w tym samym roku wymieniony do Polski. W 1926 pracował jako wikariusz par. Sokółka w archidiec. wileńskiej. W tym samym roku rozpoczął pracę w diec. pińskiej na stanowisku proboszcza par. Czarnawczyce. Pozostawał tam jeszcze w 1934. Późn. nie wymieniany w schematyzmach tej diecezji. Źródła: [14]; [69]; [262 (1), f. 8406-2-5324, d. 112, k. 204].

Schultz Florian s. Jakoba (1873 - 1896 - ?). Należał do diec. tiraspolskiej. Ur. w Landau w gub. chersońskiej w rodzinie rolniczej. Był absolwentem seminarium duch. w Saratowie. Pracował kolejno w par. Kindeł k. Odessy, Blumental i Witman k. Kamienskoje w NPASSR. Aresztowany 10.11.1925 na podstawie oskarżenia o agitację w celu sprzeciwiania się rozporządzeniom władzy sowieckiej w dziedzinie nauczania i likwidacji analfabetyzmu. Do marca 1926 znajdował się w więzieniu w m. Pokrowka. 26.03.1926 decyzją OSO OGPU skazany na 3 lata zsyłki do Kazachstanu i skierowany do m. Ksył-Orda, a późn. do Kustanaju. 18.01.1929 zwolniony z zesłania z zakazem osiedlenia się w 6 największych miastach. 10.04.1929 przybył do Stalingradu i w r. nast. został tam aresztowany. 1.12.1930 decyzją Kolegium NKWD skazany z art. 58-10 KK RSFSR na 10 lat łagrów i wysłany do łagru wołogodzkiego. 22.02.1933 czasowo zwolniony i wysłany dla odbycia reszty wyroku do Północnego Kraju. Dalsze losy nie znane Źródła: [AH]; [IO].

Szost Piotr (? - ? - ?). Ksiądz obrz. wsch., o nie znanej przynależności diecezjalnej. Po odbyciu wyroku 3 lat łagrów na Syberii i zwolnieniu 17.05.1934 udał się do chorej żony mieszkającej na półn. Kaukazie (Kubań ?). Po dwóch latach (30.07.1936) przebywał w Nowogrodzie ("Len. obł."). Korespondował z Delegaturą PCK w Moskwie, skąd otrzymał kilkakrotnie pomoc materialną w postaci paczek żywnościowych, za które dziękował J. P. Pieszkowej. W archiwum PCK zachowało się kilka jego listów z lat 1932-1934. Pochodził zapewne z ziem pol., gdyż w wysyłanych do PCK listach podpisywał się jako Polsko-poddany. Dalsze losy nie znane. Źródło: [262 (1), f. 8406-2-5324, k. 16-29].

UZUPEŁNIENIA BIOGRAMÓW

WYMIENIANYCH JUŻ OSÓB

Aleksandrow Nikołaj Nikołajewicz. Po uwolnieniu z łagru na początku lat trzydziestych zamieszkał w miasteczku Dmitrow w obł. moskiewskiej i pracował jako inżynier. Potajemnie odprawiał w swoim mieszkaniu nabożeństwa w obrz. wsch. W 1935 został tam po raz kolejny aresztowany, 29.12.1935 decyzją OSO NKWD skazany na 5 lat łagrów i deportowany na Sołówki. Zm. tam 19.05.1936 w centralnym lazarecie w tzw. Kremlu. Źródła: [AH]; [IO].

Baier Georg Stiepanowicz. Po zwolnieniu z zesłania na Syberię przyjechał do miasta Marksstadt na Powołżu. W 1935 ponownie aresztowany i 20.04 tr. postanowieniem Specjalnego Kolegium Głównego Sądu NPASSR na podstawie art. 58-4, 58-10 i 58-11 KK RSFSR skazany na 10 lat łagrów. Wysłany na Syberię (Kiemierowskaja obł.). W 1937 aresztowany w Nowoiwanowskim "łagotdielenii SIBŁaga". 25.12.1937 postawieniem trojki UNKWD obł. nowosybirskiej na podstawie art. 58-2, 58-10 i 58-11 KK RSFSR skazany na karę śmierci i 13.01.1938 rozstrzelany. Źródła: [AH]; [IO].

Batmaniszwili Szijo Grigoriewicz. Ur. w Achałcyche w gub. tyfliskiej. Ukończył seminarium duch. w Stambule, a późn. studiował w Rzymie. Pracował jako duszpasterz w Kutaisi, a nast. w Achałcyche w Gruzji. Według aktu oskarżenia w latach 1921-1922 udawał się potajemnie do Konstantynopola i w 1922 był jakoby przełożonym rz.-kat. konstantynopolitańskiego klasztoru w Turdzyj (?). W styczniu 1925 mianowany przez papieża administratorem apost. dla katolików obrz. orm. W łagrze na Sołówkach, według tajnych raportów łagrowych, wykazywał się bardzo antysowieckim nastawieniem i niejednokrotnie organizował w barakach nabożeństwa. Rozstrzelany w Kiem'. Protokół wykonania wyroku nr 85. Źródła: [AH]; [IO].

Bellendir Adam s. Piotra. Rozstrzelany w m. Sandormacha pod Miedwieżjegorskiem. Źródło: [AH].

Budziński Franciszek Ur. w Kulginie (?) w gub. winnickiej na Podolu. W styczniu 1930 przebywał w miejscowości Romanów w obł. wołyńskiej. Późn. w Briańsku. W sierpniu 1937 został tam aresztowany jako rzekomy uczestnik kontrrewolucyjnej i nacjonalistycznej organizacji POW. Dn. 5.10.1937 skazany decyzją ludowego komisarza spraw wewn. ZSSR i prokuratora ZSSR na podstawie art. 58-4, 58-6, 58-10 i 58-11 KK RSFSR na karę śmierci. Rozstrzelany 9.10.1937. Źródła: [AH]; [IO].

Cybulewicz Stanisław s. Józefa (1862 - 1888 - 1937). Ur. w m. Rudożajce w pow. Poniewież w gub. kowieńskiej. Aresztowany 22.09.1937 i skazany z art. 72 i 76 KK BSSR na karę śmierci. Rozstrzelany 18.10.1937. Źródła: [AH]; [IO].

Czyżewski Florentyn s. Kaliksta. Ur. we wsi Tałkuny k. Sejn w gub. suwalskiej. Aresztowany 6.10.1920 jako polski zakładnik i 23.04.1920 decyzją Prezydium WCIK skazany na uwięzienie w łagrze do czasu wymiany więźniów z Polską. Źródła: [AH]; [IO].

Dornhof Aleksander s. Hieronima. Rozstrzelany 1.11.1937 w m. Sandormacha pod Miedwieżjegorskiem. Źródła: [AH]; [IO].

Dziemian Józef s. Kazimierza. Rozstrzelany w m. Sandormacha pod Miedwieżjegorskiem. Źródła: [AH]; [IO].

Dziemieszkiewicz Antoni s. Mikołaja. 27.12.1937 rozstrzelany w m. Sandormacha pod Miedwieżjegorskiem. Źródło: [AH].

Erk Ludwig s. Mikołaja. Rozstrzelany w więzieniu w Leningradzie. Źródło: [AH].

Erojan Stefan Nesserowicz. Ur. w gub. tyfliskiej. Rozstrzelany w miejscowości Sandormacha k. Miedwieżjegorska. Źródło: [AH].

Fiks Martin s. Gotlieba. Rozstrzelany w więzieniu w Leningradzie. Źródło: [AH].

Glassner Robert s. Walentego (1885 - 1908 - 1941). Po skazaniu w 1931 na 3 lata łagrów wysłany do KARŁagu. W 1941 skierowany do Samarkandy, gdzie pracował jako buchalter. Dn. 5.06.1941 aresztowany w Samarkandzie i oskarżony o to, że prowadził antysowiecką agitację, skierowaną przeciwko rozporządzeniom władzy, chwalił ustrój faszystowski w Niemczech i politykę Hitlera. Dn. 8.08.1941 skazany na karę śmierci na podstawie art. 66, cz. 2 KK Uzbeckiej SSR i 10.09.1941 rozstrzelany. Źródła: [AH]; [IO].

Hański Stanisław s. Grzegorza. Rozstrzelany w więzieniu w Leningradzie. Źródło: [AH].

Heut Peter s. Walentego (1894 - 1917 - 1942). Ur. na Powołżu. Po święceniach kapł. pracował kolejno w par. Marianówka (1923) i Jeremierki w okręgu Odessa, a w 1927 w miejscowości Veuzendorf (?) w obł. nowoczerkaskiej. Aresztowany 22.01.1933 i sądzony w grupowym procesie niem. duchowieństwa kat. 10.09.1933 decyzją Kolegium OGPU na podstawie art. 58-10 i 58-11 KK RSFSR skazany na 10 lat łagrów. Deportowany do BIEŁBAŁTŁagu do łagru Miedwieżja Gora przy Murmańskiej Kolei Żelaznej. Dn. 6.06.1941 skierowany do łagru kargopolskiego. Zm. w łagrze 4.05.1942. Źródła: [AH]; [IO].

Hoffman Anton s. Johanna (1898 - 1923 - 1937). Ur. we w. Leugenscheser (?) w gub. dniepropietrowskiej. Po skazaniu w 1935 na 10 lat łagrów skierowany na Daleki Wschód, gdzie został aresztowany, 28.11.1937 decyzją trojki NKWD Dalekowschodniego Kraju skazany na śmierć i 27.12.1937 rozstrzelany. Pochowany w Chabarowskim Kraju. Źródła: [AH]; [IO].

Jarmołowicz Antoni s. Jana. Ur. w pow. Orsza na Białorusi. Rozstrzelany 3.11.1937 w m. Sandormacha pod Miedwieżjegorskiem. Źródło: [AH].

Jendruszak Marian s. Józefa (1891 - 1914 - 1937). W listopadzie 1931 aresztowany w Kamieńcu Podolskim i wysłany do więzienia w Charkowie. Skazany przez Kolegium GPU Ukrainy z art. 54-6 i 54-11 KK USSR na 5 lat łagrów. Wyrok odbywał w Biełomorskom Łagierie. Pozostawał tam rok i 7 miesięcy. Czasowo zwolniony za przykładną pracę i z powodu inwalidztwa. W czerwcu 1933 znajdował się w Kamieńcu Podolskim, a w lutym 1935 przyjechał do par. Malin, gdzie pracował w miejscowym kościele do momentu ponownego aresztowania 22.08.1935. Oskarżony o podważanie władzy sow. i skazany z art. 54-4 i 54-11 KK USSR. Po rozpatrzeniu sprawy przez oddział specjalny kijowskiego UGB 7.02.1936 został uniewinniony. Dn. 7.08.1937 został w Żytomierzu kolejny raz aresztowany przez NKWD obł. żytomierskiej i oskarżony o prowadzenie antysow. agitacji wśród ludności pol. Decyzją żytomierskiego urzędu NKWD z 17.09.1937 skazany na śmierć z art. 54-10 KK USSR i rozstrzelany w Żytomierzu. Miejsce pochówku nie znane. Źródło: [AH].

Jurewicz Bolesław s. Kazimierza. Ur. w m. Garbaniewo-Obytoki. W 1937 aresztowany w łagrze i 9.10.1937 przez trojkę UNKWD obł. leningradzkiej skazany na śmierć. Rozstrzelany 3.11.1937 w m. Sandormacha pod Miedwieżjegorskiem. Źródła: [AH]; [IO].

Kappes Alois s. Mikołaja. Rozstrzelany 1.11.1937 w m. Sandormacha pod Miedwieżjegorskiem. Źródło: [AH].

Kapusta Piotr Bernard s. Józefa. Rozstrzelany 1.11.1937 w m. Sandormacha pod Miedwieżjegorskiem. Źródło: [AH].

Karpiński Józef s. Stanisława. Rozstrzelany 3.11.1937 w m. Sandormacha pod Miedwieżjegorskiem. Źródło: [AH].

Kasperowicz Feliks s. Bronisława. Ur. w Borysowie na Białorusi. W lutym 1934 skazany został przez trojkę PP OGPU BSSR na 10 lat łagrów. Po odbyciu wyroku, jako element społecznie niebezpieczny, został przez OSO skazany 4.01.1947 na 3 lata zsyłki. Wyrok odbywał w wiosce Bułajewo w rej. bułajewskim obł. północnokazachstańskiej Kazachskiej SSR. Zm. na zesłaniu 21.07.1950 w obł. północnokazachskiej. Źródło: [AH].

Kasperowicz Józef s. Stanisława. Rozstrzelany 3.11.1937 w m. Sandormacha pod Miedwieżjegorskiem. Źródło: [AH].

Kobeć Antoni s. Leona (1880 - 1906 - po 1941). Po odbyciu wyroku 10 lat łagru zamieszkał w mieście Armawir w Krasnodarskim Kraju, gdzie pracował jako stróż w fabryce. Na początku 1942 ponownie aresztowany i 21.02.1942 na podstawie art. 58-10 cz. II KK RSFSR skazany przez OSO NKWD ZSSR na 8 lat łagrów. Dalsze losy nie znane. Źródła: [AH]; [IO].

Kobeć Wojciech s. Leona. Ur. w Płoskirowie na Ukrainie. W latach 1922-1927 kilkakrotnie aresztowany. Po raz ostatni aresztowany 3.09.1929 i oskarżony o organizowanie we wsi Oleszkowce kółek Żywego Różańca i tercjarzy oraz antysowiec. agitację wśród parafian. Dn. 10.01.1930 podczas nadzwyczajnej sesji płoskirowskiego sądu okręgowego skazany z art. 54-2 i 54-10 KK USSR na 10 lat łagrów. Skierowany do łagru w Archangielsku, a nast. na Sołówki. Zm. w łagrze na początku lat trzydziestych. Źródła: [AH]; [262(1)].

Kowalski Józef s. Antoniego. Rozstrzelany w m. Sandormacha pod Miedwieżjegorskiem. Źródło: [AH].

Kopp Theobald s. Semena (1892 - 1917 - 1943). W latach 1925-1935 był proboszczem w par. Strassburg w obł. Odessa. Aresztowany tam 6.06.1935, został 8.10 tr. skazany przez Kolegium Okręgowego Sądu w Odessie z art. 54-4 cz. I KK USSR na 7 lat łagrów i 5 lat pozbawienia praw. Deportowany do SIEWWOSTŁagu w obł. magadańskiej. Na podstawie dyrektywy NKWD i Prokuratury ZSSR z 29.04.1942 otrzymał wyrok skazujący na pobyt w łagrach do końca wojny. Zm. w łagrze 20.01.1943 i został pogrzebany na cmentarzu Ł/P w Magadanie. Źródła: [AH]; [IO].

Kölsch Joseph s. Gotlieba (1888 - 1913 - 1937). Ur. we wsi Rosental k. Symferopola na Krymie. Aresztowany w 1929 za nielegalną działalność rel. i na wyjazdowej sesji "sądu krajowego" (?) skazany na podstawie art. 58-10 KK RSFSR na 8 lat łagrów i deportowany na Sołówki. W styczniu 1936 uwolniony z łagru i skierowany na 3 lata zesłania do Kazachstanu. Dn. 7.02.1936 przybył do posiołka Majkudyn w obł. karagandzkiej. Dn. 3.09 tr. został tam aresztowany i 25.08.1937 decyzją trojki NKWD obł. karagandzkiej skazany na śmierć na podstawie art. 58-10 i 58-11 KK RSFSR z oskarżenia o kontrrewolucyjną propagandę i agitację. Rozstrzelany w więzieniu w Karagandzie. Źródło: [AH].

Krummel Józef s. Wincentego (1873 - 1899 - 1937). Aresztowany 13.06.1937 w m. Joszkar-Oła i 13.09 tr. decyzją OSO NKWD i prokuratora ZSSR skazany na śmierć. Rozstrzelany 25.09.1937. Źródła: [AH]; [IO].

Krzywicki Kazimierz s. Józefa. Aresztowany 27.06.1928. Dn. 4.11.1929 skazany na 10 lat łagrów. Śledczym był Czartoryski. Zrehabilitowany 3.03.1993 przez prokuraturę obwodową w Winnicy.

Kunda Władysław s. Ignacego (1887 - 1914 - 1937). Aresztowany 5.12.1935 w Rogaczowie w obł. homelskiej na Białorusi jako kierownik kontrrewolucyjnej i nacjonalistycznej grupy wierzących Polaków-katolików. Dn. 20.05.1936 decyzją podjętą przez Sądowe Kolegium Sądu Najwyższego BSSR na sesji wyjazdowej skazany został na 8 lat łagrów i deportowany do TIEMŁagu w Mordwińskiej ASSR. W 1937 został aresztowany w łagrze i oskarżony o systematyczną powstańczą i kontrrewolucyjną agitację wśród więźniów. Dn. 22.08.1937 postanowieniem trojki NKWD Mordwińskiej ASSR skazany na śmierć i rozstrzelany 31.08 tr. Źródła: [AH]; [IO].

Lubieński Ignacy s. Adolfa. Ur. we w. Babińce w gub. witebskiej. Aresztowany 2.10.1928 i na podstawie art. 54-10 cz. II KK USSR skazany 13.12.1928 w Tulczynie na 5 lat łagrów. Zrehabilitowany 25.01.1993 przez prokuraturę obwodową w Winnicy.

Łukasz Jan s. Grzegorza. Rozstrzelany w więzieniu w Leningradzie. Źródło: [AH].

Łukjanin Józef s. Stanisława. Rozstrzelany w m. Sandormacha pod Miedwieżjegorskiem. Źródło: [AH].

Łupinowicz Karol s. Karola. W grudniu 1933 został aresztowany na zesłaniu na podstawie podejrzenia o szpiegostwo i przewieziony do Mińska. 29.03.1934 decyzją trojki przy Kolegium OGPU BSSR skazany na 3 lata zsyłki do oddalonego miejsca i deportowany do Kazachstanu. W czerwcu tr. aresztowany na zesłaniu i przez Specjalne Kolegium Kazachstańskiego Wydziału Sądu Najwyższego RSFSR skazany na 10 lat łagrów. 11.12.1937 decyzją komisji NKWD skazany na karę śmierci. Data wykonanego z całą pewnością wyroku śmierci nie znana. Źródła: [AH]; [IO].

Madera Piotr s. Stanisława. Rozstrzelany w więzieniu w Leningradzie. Źródło: [AH].

Markuszewski Albin s. Juliana. W czasie pobytu na Ukrainie w latach 1933-1934 miał dojeżdżać także do kościoła w Chersonie. Od stycznia 1935 pracował w Smoleńsku w miejscowym kościele. Po roku, w styczniu 1936, został tam aresztowany i decyzją OSO NKWD ZSSR skazany na podstawie art. 58-10 i 58-11 KK RSFSR na 5 lat zsyłki na Syberię. Skierowany do wsi Kozaczynskoje w Krasnojarskim Kraju. Dn. 22.09.1937 został tam aresztowany i oskarżony o prowadzenie kontrrewolucyjnej i nacjonalistycznej agitacji. Dn. 10.01.1938 decyzją Komisji NKWD i prokuratora ZSSR skazany na karę śmierci. Rozstrzelany 5.02.1938 w Jenisejsku w Krasnojarskim Kraju. Źródła: [AH]; [IO].

Mioduszewski Józef s. Jana. Rozstrzelany w więzieniu w Leningradzie. Źródła: [AH].

Mokelki Emmanuel s. Johannesa (1896 - 1921 - 1937). Ur. w München w gub. odeskiej. W latach 1921-1923 pracował w par. Rastadt. Miał być rektorem tajnego seminarium duch. diec. saratowskiej, które przez pewien czas istniało w Odessie. W latach 1923-1928 pracował w par. Kostheim, a od 1928 w par. Grüntal. 27.03.1929 aresztowany w Mariupolu i 20.09 tr. decyzją Mariupolskiego Sądu Okręgowego skazany z art. 54-10 cz. 2 KK USSR na 7 lat łagrów. Deportowany do SIEWWOSTŁagu w obł. magadańskiej. Dn. 24.05.1934 zwolniony z łagru, wyjechał do miasteczka Dmitriewka w rej. donieckim, a w grudniu 1936 do Smoleńska. Został tam aresztowany 28.08.1937 i po miesiącu, 28.09 tr., decyzją ludowego komisarza spraw wewn. i prokuratora ZSSR na podstawie art. 58-10 KK RSFSR skazany na śmierć. Rozstrzelany 5.11.1937. Źródła: [AH]; [IO].

Paul Joseph s. Andrieja. Rozstrzelany w m. Sandormacha pod Miedwieżjegorskiem. Źródło: [AH].

Puczkar-Chmielewski Adam s. Jana. Skazany na śmierć 11.08.1938 z art. 64 i 68 KK BSSR. Źródło: [AH].

Rauh Franz s. Piotra. Rozstrzelany w m. Sandormacha pod Miedwieżjegorskiem. Źródło: [AH].

Reichert Cyriak s. Josefa. Aresztowany 11.06.1938 na zesłaniu i 4.10.1938 decyzją trojki OSO NKWD obł. karagandyjskiej skazany na śmierć z art. 58-1a, 58-2 i 5811 KK RSFSR. Rozstrzelany 8.10.1938. Źródło: [AH].

Riedel Peter s. Piotra. Rozstrzelany w m. Sandormacha pod Miedwieżjegorskiem. Źródło: [AH].

Rollhäser Peter s. Johannesa (1889 - 1912 - 1937). Według akt śledczych ur. we w. Jaszanka obw. Kamienskoje (inne źródła podają miejscowość Vollmer i Husaren). Pracował przy kościele Bolszaja Wielidarowka w obł. nikołajewskiej. Dn. 1.03.1937 został tam aresztowany na podstawie oskarżenia o to, że założył kontrrewolucyjną organizację. 20.09.1937 decyzją trojki UNKWD obł. odeskiej został skazany na śmierć na podstawie art. 58-10 i 58-11 KK RSFSR. Tego samego dnia rozstrzelany. Źródło: [AH].

Rosenbach Jakob s. Józefa (1885 - 1909 - 1938). W styczniu 1933 zwolniony z łagru na Sołówkach z zakazem osiedlenia się 6 największych miastach. Osiedlił się w Kursku. Dn. 6.12.1937 został aresztowany jako członek kontrrewolucyjnej i szpiegowskiej organizacji, a 3.01.1938 decyzją Kolegium NKWD i prokuratora ZSSR z art. 58-10 i 58-11 KK RSFSR skazany na śmierć. Rozstrzelany 10.04.1938. Źródła: [AH]; [IO].

Roth Johannes s. Johannesa. W 1905 studiował na I roku Wydziału Historyczno-Filologicznego Uniwersytetu Noworosyjskiego w Odessie. W 1931 decyzją Kolegium OGPU skazany z art. 58-6 i 58-10 KK RSFSR na 3 lata zsyłki do Kazachstanu. Po ukończeniu wyroku mieszkał w Woroszyłowce. W 1936 podlegał śledztwu z art. 169 par. 1 i art. 122-16 KK RSFSR. W 1937 aresztowany i oskarżony o kontrrewolucyjną i faszystowską robotę w celu obalenia władzy sowieckiej. Dn. 1/2.11.1937 skazany na śmierć przez Wojenny Trybunał Północnokazachskiego Wojennego Okręgu na podstawie art. 58-6 KK RSFSR. Dn. 7.12 tr. wyrok został zatwierdzony przez Wojenne Kolegium Rady Najwyższej ZSSR. Rozstrzelany 17.01.1938. Źródła: [AH]; [IO].

Rudenko Andronik Dmitriewicz. Od 11.01.1947 znajdował się w przesyłkowym Ł/P w Magadanie, a od 5.10 tr. w Buchta Nachodce. W 1947 został w łagrze aresztowany i 4.01. 1948 decyzją OSO MWD ZSSR skazany z art. 58-10 KK RSFSR na 10 lat łagrów. Źródło: [AH].

Rybałtowski Andrzej s. Franciszka (1875 - 1928 - 1937). Ur. w pow. bialskim w gub. grodzieńskiej. Aresztowany w 1929 z oskarżenia o działalność kontrrew. i skazany na 3 lat więzienia. W 1932 powrócił na Ukrainę i pracował w par. Machnówka w obł. winnickiej. Dn. 22.08.1935 został tam aresztowany jako uczestnik polskiej nacjonalistycznej organizacji POW. Śledczym był Zołotuchin. Decyzją Kolegium NKWS obł. winnickiej skazany z art. 54-4 i 54-11 KK USSR na 6 lat łagrów. 31.03.1936 na polecenie Sądu Najwyższego USSR ponownie rozpatrywano jego sprawę i wyrok zatwierdzono. Skierowany do BIEŁBAŁTŁagu w Karelskiej ASSR. W 1937 zginął (?) w łagrze. Źródła: [AH]; [IO].

Sabudziński Sebastian s. Sebastiana. Według wszelkiego prawdopodobieństwa rozstrzelany. Źródło: [IO].

Schönberger Andriej s. Jana. Ur. w Zelman w rej. marientalskim na Powołżu. Rozstrzelany 3.11.1937 w m. Sandormacha pod Miedwieżjegorskiem. Źródło: [AH].

Schönfeld Alois s. Mateusza. Zm. w łagrze w Kazachstanie 6.04.1938 i został pogrzebany na cmentarzu ortałskogo otdielenija KARŁAGA. Źródło: [AH].

Schönfeld Jakob s. Johannesa (1884 - 1908 - 1937). Ur. we w. Jelszanka w gub. saratowskiej. Po święceniach kapł. pracował w par. Raskaty w gub. samarskiej, późn. w par. Krasna w Besarabii. Aresztowany 18.01.1929 i 16.03.1930 decyzją trojki OGPU na Krymie skazany z art. 58-10 KK RSFSR na 10 lat łagrów i wysłany do SIBŁagu. W 1937 aresztowany w Janskom otdieleniju SIBŁagu, oskarżony o antysowiecką agitację i decyzją trojki UNKWD Zachodniosyberyjskiego Kraju skazany z art. 58-10 KK RSFSR na śmierć. Rozstrzelany 19.09.1937. Źródła: [AH]; [IO].

Schönheiter Klemens s. Antona (1873 - 1897 - 1938). Ur. w Neu-Kolonie na Powołżu. W 1934 ponownie sądzony, skazany na 5 lat zsyłki na Syberię i skierowany do Turuchańska. 19.05.1938 został tam aresztowany jako członek kontrrewolucyjnej organizacji, mającej na celu obalenie władzy sowieckiej. 13.05.1938 skazany z art. 58-10 i 58-11 KK RSFSR na śmierć i 1.08.1938 rozstrzelany. Źródła: [AH]; [IO].

Schubert Paul s. Franciszka. Ur. w Jamburgu w gub. jekatierinosławskiej. Na początku 1937 uwolniony z łagru, pozostał w pracy w BIEŁBAŁTKOMBINACIE. 31.08 tr. został aresztowany na stacji Miedwieżja Gora i decyzją Kolegium NKWD Karelskiej ASSR skazany na karę śmierci. Tego samego dnia rozstrzelany. Źródła: [AH]; [IO].

Siwicki Kazimierz s. Antoniego. Ur. we w. Jaczno w pow. sokołowskim w gub. grodzieńskiej. Aresztowany 30.06.1927 i decyzją Kolegium OGPU skazany z art. 58-6 KK RSFSR na 5 lat łagrów. Wysłany na Sołówki, dokąd przybył 1.10.1927. W czerwcu 1929 przebywał na wyspie Anzer. Skierowany do Semipałatyńska, a nast. do obł. ałmaatyńskiej. Dn. 25.01.1935 decyzją OSO NKWD ZSSR skazany z art. 58-10 KK RSFSR na 5 lat zsyłki do Semipałatyńska. Dn. 11.06.1937 aresztowany z oskarżenia o szpiegostwo i 26.10.1938 decyzją trojki NKWD obł. wschodniokazachskiej skazany na śmierć na podstawie art. 58-6 KK RSFSR. Rozstrzelany 28.11.1938 w więzieniu w Semipałatyńsku. Źródła: [AH]; [IO].

Skwirecki Wincenty s. Antoniego (1886 - 1912 - 1937 ?). Ur. we w. Krobatiszki pow. Poniewież w gub. kowieńskiej. Ukończył jekatierinowskuju duchownuju seminariju (?). Aresztowany 25.06.1920 w Aleksandrowsku (diec. tiraspolska), gdzie był duszpasterzem. Oskarżony o szpiegostwo. 16.08.1920 decyzją Wydzielonego Oddziału WCIK przy Wojenno-Rewolucyjnej Radzie 13 Armii Południowo-zachodniego Frontu skazany na 3 lata łagrów. Źródła: [AH]; [IO].

Sowiński Józef s. Bolesława. Według akt śledczych ukończył uniwersytet Gregorianum w Rzymie. Aresztowany w grudniu 1933 w Leningradzie, decyzją Kolegium NKWD 25.11.1934 skazany na 3 lata więzienia i wysłany do Taszkentu. Dn. 8.05.1936 wysłał prośbę do PCK w Moskwie o anulowanie jego wizy wjazdowej do Polski (?). Źródła: [AH]; [IO].

Szaciłło Albin s. Albina. Rozstrzelany w m. Sandormacha pod Miedwieżjegorskiem. Źródło: [AH].

Szymański Wacław s. Kazimierza. Rozstrzelany w więzieniu w Leningradzie. Źródła: [AH].

Szyszko Ryszard (-Bohusz) s. Justyna. 2.09.1922 skazany przez Trybunał Rew. na karę śmierci jako niepoprawny wróg władzy sowieckiej. Wyrok zamieniono na 5 lat więzienia. Przy uwolnieniu z więzienia we wrześniu 1923 podpisał zobowiązanie o niewyjeżdżaniu z miejsca pobytu, a także, jakoby, o współpracy z władzą, o czym powiadomił swoich przełożonych kośc. Rozstrzelany w więzieniu w Leningradzie. Źródła: [AH]; [IO].

Ter-Karapetian (Ter-Arsen Charenowicz) (1893 - ? - 1937). Rozstrzelany w więzieniu w Leningradzie. Źródło: [AH].

Traczyński Antoni s. Michała (1889 - 1912 - 1937). W marcu 1934 zwolniony z więzienia w Nowosybirsku. Zamieszkał w Woroneżu i rozpoczął pracę duszp. w miejscowym kościele. Aresztowany tam 21.08.1937 i 3.11.1937 decyzją ludowego komisarza spraw wewn. i prokuratora ZSSR skazany z art. 58-10 KK RSFSR na śmierć. Rozstrzelany 9.11.1937. Źródła: [AH]; [IO].

Turowski Maksymilian s. Dominika (1886 - 1909 - 1937). Ur. w Wareszewie (?) na Żytomierszczyźnie. Latem 1937 podczas pobytu w łagrze na Sołówkach aresztowany i uwięziony. 25.11.1937 skazany na śmierć i 8.12.1937 rozstrzelany w więzieniu w Leningradzie. Źródła: [AH]; [IO].

Wagner Adam s. Kaspra. Rozstrzelany 13.01.1938 w więzieniu w Nowosybirsku. Źródło: [AH].

Wojno Stefan s. Mikołaja (1886 - 1910 - po 1940). Ur. w Warszawie. W latach 1922-1927 kilkakrotnie aresztowany i zwalniany. Po kolejnym aresztowaniu 8.05.1931 postanowieniem Kolegium OGPU skazany na 5 lat łagrów i wysłany na Sołówki. W r. nast. decyzją OSO Kolegium OGPU skazany na 10 lat łagrów. Przebywał na Stacji Jaja. 22.07.1939 decyzją OSO NKWD czasowo zwolniony. Dn. 7.04.1940 postanowienie o zwolnieniu cofnięto, jednakże w maju 1941 został zwolniony i przebywał w Łudze. Podczas okupacji niem. miał być duszpasterzem w kościele św. Mikołaja w tym mieście (dawny dek. petersburski). Dalsze losy nie znane. Źródło: [AH].

Worsław Jan s. Józefa. Ur. w Kisielinie na terenie gub. witebskiej. 9.09.1937 aresztowany w Łudze i przewieziony do Leningradu. Tam 29.09 tr. na podstawie art. 58-6, 58-10 i 58-11 KK RSFSR skazany na śmierć i 6.10.1937 rozstrzelany w Lewaszowie pod Leningradem. Źródło: [AH].

Zimmermann Johannes s. Andrieja. W 1925 wyrokiem Kolegium OGPU skazany na 2 (?) lata łagrów. 20.04.1935 decyzją OSO NKWD ZSSR skazany na 3 lata łagrów i skierowany do KARŁagu. 13.08.1937 decyzją trojki UNKWD obł. karagandyjskiej skazany na śmierć i 17.08.1937 rozstrzelany. Źródła: [AH]; [IO].

Żawryd Jan s. Rajmunda. Rozstrzelany 1.11.1937 w m. Sandormacha od Miedwieżjegorskiem. Źródła: [AH].

Żołnierowicz Władysław s. Hipolita. Dn. 29.08.1937 aresztowany w Wieliżu w obł. smoleńskiej na Białorusi i decyzją ludowego komisarza spraw wewn. oraz prokuratora ZSSR na podstawie art. 58-10 KK RSFSR skazany na śmierć. Rozstrzelany 5.10.1937. Źródło: [AH].