Kraft Nikolaus (1875 1889 1921). Ur. 6.12 w
Kleinliebental. Należał do diec. tiraspolskiej. Po
ukończeniu seminarium duch. w Saratowie został w
1899 wikariuszem z prawami proboszcza (vicarius
expositus) par. Christina. W latach 1906-1921 był proboszczem par.
Tonkoszurowka (Mariental), a w latach 1918- -1921 także dziekanem nowo
powstałego dekanatu w Mariental w gub. samarskiej. Razem z ks. Gotliebem
Beratzem (zob. biogram) stał na czele młodzieżowej organizacji niem. na
Powołżu (Jugendverein), powołanej do życia razem z KZN w 1917, zlikwidowanej przez władze
sow. w latach 1918-1920. W 1921 niem. ludność
zorganizowała w Mariental zbrojną samoobronę przed bolszewikami. Po jej
przełamaniu wojska bol. rozstrzelały 270 osób, w tym ks. N. Krafta. Źródła:
[15: 1917]; [38]; [67]; [98, s. 13]; [262 CAFSBRFNP].
Kramel Józef zob. Krummel Józef
Krawczuk Wiktor zob. Kryweńczyk Wiktor
Krewenczuk Wiktor zob. Kryweńczyk Wiktor
Kropiwnicki Józef (1882 1908 ?). Należał do
diec. tiraspolskiej (?). Od
1914 był administratorem par. Stawropol, gub. stawropolska, dek. Piatigorsk.
Został aresztowany 22.06.1921 (?) w kościele w czasie obchodu uroczystości
Bożego Ciała i doprowadzony do komendanta oddziału bolsz. Zagrożony
wyrokiem śmierci, ocalał dzięki niespodziewanemu atakowi "białych" wojsk
ros. Źródła: [15: 1917]; [82].
Król Józef (1866 1891 1947). Należał do
archidiec. mohylewskiej, a
nast. diec. kieleckiej. Był absolwentem metropolitalnego seminarium duch. i
Akademii Duch. w Petersburgu, którą ukończył uzyskując stopień magistra
teologii. Był kanonikiem honor. kapituły mohylewskiej. Po święceniach kapł.
przez kilka lat pracował jako wikariusz w prokatedrze pw. Wniebowzięcia NMP
na 1 Rocie w Petersburgu. W latach 1889-1919 administrował par. Sienno na
Białorusi i był dziekanem sienneńskim. Został aresztowany w 1919 i był
więziony jako jeden z kilkunastu aresztowanych wówczas księży w charakterze
zakładników pol. Uwolniony został dzięki interwencji rządu pol. i wymianie na
jeńców bolsz. Od 1921 pracował w diec. kieleckiej. Początkowo jako
administrator par. Potok, a od 1926 jako proboszcz par. Leszczyny. Od 1930 był
proboszczem i dziekanem w Małogoszczy. Pracował tu podczas II wojny świat.
Zm. 2.02.1947. Niekiedy nazwisko zapisywano w formie Krul. Źródła: [14:
1894-1917]; [36: 1920, s. 10-11]; [187: 1922-1958].
Królikowski Eugeniusz (1875 1899 1935). Należał do
archidiec. mohylewskiej. Był absolwentem metropolitalnego seminarium duch. w Petersburgu. W latach 1901-1904 pracował jako wikariusz i katecheta w szkole
realnej w Pińsku. Nast. (1905-1909) był proboszczem par. Perm w Rosji europejskiej i katechetą w miejscowym gimnazjum dla dziewcząt. W latach
1910-1913 pozostawał na stanowisku administratora kościoła w Riazaniu w
dek. moskiewskim, a późn. (1913-1918) katechety w Mińsku. W 1925 był
administratorem par. Szkłów w dek. mohylewsko-horceńskim. Wg sprawozdania Konsulatu Gen. z 28.02.1934 w Mińsku dla Ambasady RP w Moskwie
w latach 1933-1934, a zapewne i wcześniej, pracował w Orszy. Represjonowany i wydalony z
Orszy, w 1934 przybył do Witebska, gdzie w r. nast.
zmarł na serce. Niekiedy wymieniany jako Krulikowski. Źródła: [5: syg. 6699,
k. 28]; [14: 1901-1930]; [152].
Krul Józef zob. Król Józef
Krulikowski Eugeniusz zob. Królikowski Eugeniusz
Krumel Józef zob. Krummel Józef
Krummel Józef s. Wincentego (1873 1899
1937 ?). Ur. w Berdyczowie. Należał do diec. łucko-żytomierskiej i w Żytomierzu ukończył seminarium
duch. W 1902 był administratorem ad interim par.
Młynów w dek. Dubno, a nast. (1904-1906) administratorem par. Korytnica (w 1918 liczyła 2494
wiernych) w dek. Włodzimierz Wołyński. W latach
1906-1914 administrował par. Janów (1767 wiernych)
w dek. Winnica, późn. (1913-1916) par. Kutkowce
(3702 wiernych) w dek. Kamieniec Podolski, a nast.
(1917-1922) par. Łabuń w dek. Zasław. Od 1922 był administratorem par.
Białogródka i dziekanem zasławskim, a od 1925 ponadto administratorem ad
interim par. Butowce oraz Starokonstantynów i dziekanem
starokonstantynowskim. Na początku 1927 pracował nadal na terenie diec. żytomierskiej.
Aresztowany został 19.12.1929 w Starokonstantynowie (formalnie 30.01.1930).
Więziony był w Szepietowce, Kijowie i Charkowie. Do sierpnia 1932 był
więziony w politizolatorze w Jarosławlu n. Wołgą w grupie 30 księży pol. z
Ukrainy. Skazany na 5 lat łagrów i w maju 1933 wysłany na Sołówki. W
grudniu tr. był na zesłaniu w Ałma Acie w Kazachstanie, a w 1934 znajdował
się w Aktiubińsku. W styczniu 1935 został zwolniony i wyjechał do miasta
Czełgir w obw. aktiubińskim, 28.01.1935 został zwolniony, wyjechał w
rodzinne strony i zatrzymał się w Janowie w obw. winnickim. Późn. przebywał
w Smile k. Kijowa. W sierpniu tr. był ponownie aresztowany i 15.04.1936
zesłany do osady Żukowo w Maryjskiej ASSR. W grudniu tr. przebywał w
wiosce Berezowo w tej samej republice. Ostatnie pismo, jakie wysłał do PCK
w Moskwie, datowane jest 15.01.1937. Wg listy A. Ponińskiego z marca 1937
przebywał na zesłaniu w Joszkar-Oła. Niekiedy wymieniany błędnie jako
Kramel lub Krumel. Dalsze losy nie znane. Źródła: [1: syg. III/100, k. 180]; [7:
syg. 2ER 135]; [14: 1931]; [23: 1902-1925]; [32: syg. A.12.P/6]; [68]; [88:
1930, nr 4 s. 7]; [162, s. 443, 460]; [235, z. 8]; [262]; [309].
Kruschinski Joseph s. Piotra (1865 1889
1940). Należał do diec. tiraspolskiej i był absolwentem
seminarium duch. w Saratowie. Kilka lat pracował
jako proboszcz i dziekan w par. Rownoje (Seelmann),
gdzie zbudował piękny i duży kościół, a nast. jako
proboszcz w Mariental. Od 1901 był rektorem
seminarium diec. tiraspolskiej w Saratowie, w którym
przez kilkanaście lat był także profesorem teologii
moralnej i pastoralnej, prawa kanonicznego i
cywilnego oraz liturgiki i łaciny, późn. również ojcem
duch. Wykładał również w niższym seminarium duch. w Saratowie. W 1902
został mianowany wikariuszem gen., a od 1903 oficjałem sądu biskupiego. Po
1918 opuścił Saratow i w latach 1922-1932 był administratorem par. Karlsruhe.
W 1925 sow. gazety w Odessie opublikowały jego rzekomo spontaniczny list,
w którym pisał, że ani ks. Andrzej Fedukowicz, ani ks. Nikołaj Tołstoj z Kijowa
(zob. biogramy) nie powinni być potępiani za swoje listy zarzucające księżom
kat. szpiegowską i polit. robotę. W 1926 został z nominacji bpa Michela
d'Herbigny'ego wikariuszem gen. administratora apost. południowej części diec.
tiraspolskiej, bpa Aleksandra Frisona (zob. biogram). Usiłował konspiracyjnie
przygotować do kapłaństwa, przez prywatne nauczanie, jednego z kandydatów.
Główny sow. dziennik "Prawda" z 6.04.1928 opublikował pismo ks.
Kruschinskiego do księży w płd. części diec. tiraspolskiej, aprobujące
spontaniczne rzekomo protesty, uchwalane na wiecach przez ludność wiejską,
przeciwko antysow. działalności księży kat. i wyrażające wdzięczność władzy
za uwolnienie spod ucisku, cierpianego przez Kościół kat. pod reżimem
carskim. Aresztowany został w 1933 (?) i na początku maja 1935, razem z
innymi księżmi, był sądzony podczas grupowego, pokazowego procesu w
Odessie za rozdzielanie głodującym pieniędzy pochodzących z zagranicy oraz
za rzekomo polit. działalność antysow. Proces odbył się w Karlsruhe k. Odessy,
gdzie ks. Kruschinski był duszpasterzem, i zakończył się dla niego wyrokiem
10 lat łagrów (?). Wg niektórych źródeł skazany został na 3 lata zesłania, którą
to karę faktycznie odbywał. We wrześniu 1935 przebywał na zesłaniu w obw.
Ałma Ata. Wg listy A. Ponińskiego z marca 1937 przebywał w tym czasie w
miejscowości Tołgar na Syberii. Zarabiał tam na życie jako pastuch i był znany
jako gorliwy duszpasterz pracujący w ukryciu wśród tamtejszych katolików zesłańców. W piśmie kierownika Wydziału Konsularnego Ambasady RP w
Moskwie do MSZ z 28.06.1938 wymieniony jest jako najprawdopodobniej
aresztowany w 2. poł. 1937. Krótko przed śmiercią obchodził w 1939 na
Syberii, razem z przyjacielem, ks. Rafaelem Loranem (zob. biogram), swój
złoty jubileusz kapłaństwa. Był kanonikiem katedralnej kapituły w Saratowie
i prałatem archidiakonem. Zm. na Syberii 31.07.1940. Opublikował kilka
książek w języku niem., wydanych w Rosji przed 1914. Był Polakiem z pochodzenia, całkowicie zniemczonym. Źródło [1:
syg. III/100, k. 58 i 180]; [6: syg. 126, k. 79a; 958]; [9: t. IV, cz. 26, s. 43, 44]; [10, s. 89]; [15: 1917-1919];
[32: syg. A.12.P.9/5/9]; [67]; [68]; [84]; [88: 1935, nr 22, s. 364]; [262].
Kruszyński Józef zob. Kruschinski Joseph
Krygielski Feliks (1888 ? ok. 1920). Ur. w zaborze ros. Należał do
zakonu oo. kapucynów, do którego wstąpił w Ziemi Świętej razem ze swoim
bratem, Stanisławem Krygielskim (zob. biogram). Studia filozoficzno-teologiczne ukończył w Jerozolimie w seminarium duch. tego zakonu i tam otrzymał
święcenia kapł. z rąk patriarchy łac. Jerozolimy, kard. Camasci. Po wybuchu I
wojny świat. w 1914 został aresztowany jako poddany ros. i otrzymał razem z
bratem nakaz opuszczenia Palestyny. W drodze do Polski zatrzymali się w
Odessie i zgłosili się do pracy w diec. tiraspolskiej. Pracował na Zadnieprzu i
tam został zabity przez jedną z band bolsz. Ciało znaleziono pod mostem na
Dnieprze. Źródło: [50, s. 200-208].
Krygielski Stanisław (1886 1912 1965). Ur. 16.10 w zaborze ros., brat
Feliksa Krygielskiego (zob. biogram). Razem z nim wstąpił do zakonu oo.
kapucynów w Ziemi Świętej i tam od 1899 studiował filozofię i teologię.
Święcenia kapł. otrzymał z rąk łac. patriarchy Jerozolimy, kard. Camasci.
Aresztowany tam w 1914 jako poddany ros., otrzymał nakaz opuszczenia
Palestyny. W drodze do Polski pod koniec 1914 razem z bratem zgłosił się w
Odessie do pracy w diec. tiraspolskiej. W 1917 był wikariuszem par. Jekatierinosław, a nast. pracował w Odessie, gdzie kolonia pol. liczyła wówczas ok. 30
tys. osób. Razem z nim pracowali wśród Polaków dwaj księża pol.: Stanisław
Oskierko i Wincenty Orłowski. Aresztowany podczas rekwizycji przeprowadzanych przez władze
bolsz. w kościołach w 1922, dwukrotnie otrzymał wyrok
śmierci. W 1926 został wykupiony z więzienia za 600 dol. USA przez swoją
siostrę Zofię, żonę majora Rokickiego z Warszawy. Podjął pracę w
archidiec.
wileńskiej, gdzie z polecenia abpa Romualda Jałbrzykowskiego zorganizował
parafię w Łańcewie-Ługu k. Nowogródka, której nadał nazwę Nowopolna.
Zbudował tu kościół i szkołę przy pomocy miejscowej ludności oraz hr.
Jundziłła. W 1932 otrzymał Złoty Krzyż Zasługi od władz pol. Późn. był
proboszczem par. Nowy Pohost w dek. Miory. W 1934 przeniósł się do diec.
podlaskiej, gdzie najpierw był wikariuszem par. Wilczyska, a nast., od 1936,
proboszczem par. Choroszczynka, gdzie zm. 21.04.1965. Źródła: [15: 1917];
[50]; [89: 1935-1939]; [156: 1925- -1933].
Krysiak Piotr (1871 1895 ?). Początkowo należał do
diec. sejneńskiej,
z której przeszedł do archidiec. mohylewskiej i został do niej inkardynowany.
Był absolwentem Akademii Duch. w Petersburgu, gdzie uzyskał stopień
magistra teologii. Od 1913 był administratorem par. Rewel w dek. Ryga.
Pracował tam nadal w latach 1917-1918. Wg relacji ks. Franciszka Rutkowskiego ks. Krysiak został uwięziony w Nowogrodzie wiosną 1919, razem z ok. 50
Polakami jako zakładnik [65, s. 165]. Od 1915 pracował przy kościele św.
Piotra i Pawła w Moskwie ks. Andrzej Krysiak z diec. płockiej (1880 - 1906 -
?), mgr teologii, absolwent Akademii Duch. w Petersburgu, który w 1920 był
proboszczem i dziekanem w par. Chorzele w diec. płockiej. Brak imienia przy
wiadomości o więzionym w Nowogrodzie ks. Krysiaku nie wyklucza
całkowicie, że mógł nim być także ks. Andrzej Krysiak. Źródła: [14: 1917,
1923]; [65, s. 165]; [124: 1904-1929].
Krywańczuk Wiktor zob. Kryweńczyk Wiktor
Kryweńczuk Wiktor zob. Kryweńczyk Wiktor
Kryweńczyk Wiktor s. Józefa (1898 1921 1960). Należał do
diec.
łucko-żytomierskiej, a nast. łuckiej. Studia filozoficzno-teologiczne rozpoczął
w seminarium duch. w Żytomierzu, a po jego likwidacji ukończył je w Łucku.
Był jednym z 7 księży wysłanych potajemnie przez bpa Ignacego Dub-Dubowskiego do opuszczonych parafii w tej części
diec. łucko-żytomierskiej,
która po traktacie ryskim z 1921 pozostała w ZSSR. W latach 1922-1926 był
czasowo administratorem par. Korostyszew (5087 parafian) w dek. Radomyśl,
a nast. także ad interim par. Brusiłów w tym samym dekanacie. Aresztowany
w maju 1926, został skazany na 3 lata łagrów. Deportowany na Sołówki, dokąd
przybył w 1927. Jego pobyt w łagrze Kiem' sygnalizował konsul pol. z Kijowa,
M. Z. Babiński, w piśmie z 21.03.1927 do Konsulatu Gen. RP w Charkowie. Po
odbyciu tego wyroku w maju 1929 przedłużono mu karę o dalsze 3 lata. W
sierpniu 1929 notowany w spisie więźniów na Butyrkach w Moskwie.
Schematyzmy archidiec. mohylewskiej z lat 1929-1932 wymieniają również ks.
Krywańczuka jako więźnia na Sołówkach, co jest pomyłką. Od połowy marca
1931 przebywał w więzieniu w Kireńsku, skąd został wkrótce przeniesiony do
politizolatora w Irkucku. Przebywał tam 12.06.1931 i otrzymał wyrok 3 lat
zesłania. Pomimo to został skierowany do więzienia w Krasnojarsku. Razem z
ks. Bronisławem Wąsowiczem (zob. biogram), z którym od dłuższego czasu
dzielił losy, skierował do OGPU list przeciwko nierespektowaniu wyroku
zesłania. Zwracał w nim uwagę, że wbrew prawu trzymany jest razem z
kryminalistami. Do PCK w Moskwie zwracał się o pomoc w wyjeździe do
Polski. Został wciągnięty na listę wymiany więźniów i 15.09.1932 z grupą 17
księży znalazł się w Polsce. Przebywał na terenie diec. łuckiej, gdzie od 1937
był proboszczem par. Przewały oraz administratorem par. Stawki w dek. Luboml. Podczas II wojny świat. pracował tam nadal i był kapelanem Wołyńskiego Okręgu AK (ps.
Przewalski). Po 1945 opuścił teren diec. łuckiej i przez
pewien czas pozostawał w diec. płockiej. Nast. pracował w diec. włocławskiej
jako proboszcz par. Myślibórz. Zm. tam 16.11.1960. Źródła: [1: syg. III/28, k.
196]; [6: syg. 126, k. 68]; [14: 1929-1932]; [32: syg. A.12.P/6]; [41, s. 71; [66,
s. 109]; [68]; [78, s. 34]; [103]; [162, s. 457, 460]; [176]; [188, s. 498]; [219];
[262]; [294, s. 13-17].
Krzewicki Adolf zob. Krzywicki Adolf
Krzywicki Adolf s. Waleriana (1887 1910 1942). Ur. 15.05 w wiosce
Chrapieniewo k. Wsielubia w Nowogródzkiem. Należał do archidiec.
mohylewskiej. Ukończył metropolitalne seminarium duch. w Petersburgu. W
latach 1912-1915 był wikariuszem par. Nowogródek, a od 1915 kapelanem w
Sumach, będących filią par. Charków. Był tam jednocześnie katechetą w
Korpusie Kadetów, w szkole realnej, w gimnazjum dla chłopców oraz w I i II
gimnazjum dla dziewcząt, a późn. dziekanem. Schematyzmy archidiec.
mohylewskiej z lat 1925-1932 nie wymieniają jego nazwiska. W latach
1923-1933 pracował w par. Borysów k. Mińska. Potwierdzają to informacje
Konsulatu Gen. RP w Mińsku z marca 1930. Miał pod opieką także par.
Ziembin w dek. borysowskim. Aresztowany został 4.11.1933 w Borysowie
(istnieją błędne, jak się zdaje, informacje o aresztowaniu go w 1931; być może
miało wtedy miejsce chwilowe aresztowanie) i był więziony w Mińsku. W
piśmie z 22.02.1934 Konsulat Gen. RP w tym mieście informował MSZ, że
wśród 6 księży aresztowanych na Białorusi w 1933 był także ks. Krzywicki z
Borysowa (wymieniony pomyłkowo jako Krzewicki). 24.02. 1934 wyrokiem
trojki OGPU BSSR został skazany na 10 lat łagrów na podstawie oskarżenia z
art. 58-2, 58-6, 58-10 i 58-11 KK RSFSR. Dn. 2.04.1934 przybył z Kirowa do
UCHTPIECZŁagu (Komi ASSR). 15.07.1935 został przeniesiony do
USTWIMŁagu w Kotłasie (obw. Archangielsk). W kwietniu 1937 przeniesiony
został do Ł/P dla inwalidów w UCHTPIECZŁagu, lecz od 1941 przebywał w
Ł/P Kniaź-Pohost pod Ust' Pot'mą. Wg listy A. Ponińskiego z marca 1937
przebywał w łagrze NKWD koło miasta Czibju, Siewiernyj kraj, obł. Komi. W
liście do PCK w Moskwie z 7.10.1935 zwracał się z prośbą o pośrednictwo w
zastosowaniu do niego art. 458 Kodeksu Cywilnego, tak by mógł być zwolniony
z łagru. W nieco wcześniejszym liście, z 1.09.1935, podawał, że cała jego
rodzina żyje w Polsce, i prosił o powiadomienie jego krewnych, by starali się
o wciągnięcie go na listę wymiany więźniów, żeby mógł umrzeć w Polsce
(wymiany te skończyły się w 1932). Tę samą prośbę ponawiał w liście do PCK
z łagru, datowanym 28.04.1937. Dokładniej losy ks. A. Krzywickiego ukazuje
jego korespondencja z lat 1935-1937, kierowana do PCK w Moskwie. Ks.
Juliusz Kaczorowski z archidiec. lwowskiej, deportowany na Syberię latem
1940, spotkał go w listopadzie tr. w łagrze Pot'ma k. Uchty, a nast. w łagrze
Kniaź-Pohost. Wg jego relacji ks. Krzywicki był więziony w łagrach już 9 lat
(?). W grudniu 1941 spotkał go w tym ostatnim łagrze również ks. Marian
Wojciechowski z diec. łuckiej. W swoich wspomnieniach podaje informację, że
ks. Krzewicki przebywał w łagrach już 12 lat (?), lecz dzięki paczkom
żywnościowym otrzymywanym od b. parafian był w stosunkowo dobrej
kondycji fizycznej. Obaj doznali od niego pomocy. Po tzw. amnestii, na
podstawie umowy Sikorski-Majski (30.07.1941), dotyczącej Polaków
deportowanych do ZSSR w latach 1939-1941, i po opuszczeniu łagru we
wrześniu 1941 ks. Kaczorowski przekazał Ambasadzie Pol. w Kujbyszewie
informację o ks. Krzywickim. Na liście więzionych w ZSSR księży, wręczonej
2.06.1942 przez ambasadora RP, Stanisława Kota, zastępcy lud. komisarza
spraw zagr. ZSSR Andriejowi J. Wyszyńskiemu, wymieniony został jako
Kazimierz Krzywicki (por. S. K o t, Rozmowy z Kremlem, Londyn 1959, s.
255), co jest pomyłką, gdyż ks. Kazimierz Krzywicki z diec. kamienieckiej,
również więziony w łagrach, zmarł tam w 1937 (zob. biogram). Ks. Adolf
Krzywicki zm. 9.11.1942 na zapalenie płuc (dławica) w UCHTPIECZŁagu w
miejscowości Wietłosłan, rej. Uchta. Źródła: [1: syg. III/100, k. 160 i 179]; [5:
syg. 11049, k. 20; syg. 6699, k. 29]; [14: 1912-1917]; [32: A.7.682/1]; [35: nr
12408, s. 10]; [37: 12.09.1935]; [85, s. 27]; [88: 1932, nr 1, s. 13]; [135, nr 26,
s. 408]; [197]; [232]; [262]; [309].
Krzywicki Kazimierz s. Józefa (1885 1908
1937). Ur. we wsi Ujście, pow. Olgopol w gub.
podolskiej, w rodzinie robotnika cukrowni. Należał do
diec. kamienieckiej. Seminarium duch. ukończył w
Żytomierzu. W 1910 pozostawał bez stanowiska w
diecezji. W 1914 pracował jako wikariusz par.
Wołoczyska n. Zbruczem (5580 wiernych) w dek.
Krzemieniec, a w 1917 jako administrator par. Zińków
w dek. Latyczów. W 1924 i w latach nast. był
administratorem par. Obodowka i par. Berszada w dek.
Bałta, a nast. w Tulczynie i Kopijówce. Aresztowany pod koniec 1929 w par.
Obodowka, został skazany przez trojkę OGPU na 10 lat łagrów z oskarżenia na
podstawie art. 58-10 KK RSFSR (agitacja antysow.) i wysłany do łagru na
Sołówkach. Polskie MSZ w piśmie z 13.02.1930 informowało o tym prymasa
Polski. W marcu 1931 skierowany do jednego z łagrów w Kotłasie. W liście z
15.04.1931 do delegatury PCK w Moskwie w rozpaczliwym tonie prosił o
pomoc, dodając, że odbywa pieszo koszmarną drogę, wynoszącą 600 wiorst, do
łagru Ust'Uchta w Zyrianskim kraju (UCHTPIECZŁag - Autonomiczny Obwód
Komi). Błagał o odpowiedź na adres: Uchta. Zyrianskaja Obłast'. Od lutego
1932 przebywał w łagrze Ust'Uchta UCHTPIECZŁagu. W kwietniu r. nast.
znajdował się w łagrze Czibju, UCHTPIECZŁag. Ostatni list do PCK w
Moskwie datowany jest w marcu 1937. Zm. 7.04.1937. Miał krewnych w Polsce
w miasteczku Szuruń (?). Źródła: [1: syg. III/100, s. 34]; [14: 1931-1932]; [23:
1914-1918]; [32: syg. A.12.P/6]; [78, s. 34]; [162, s. 442, 450]; [262]; [309].
Krzywieńczuk Vic. zob. Kryweńczyk Wiktor
Krzyżanowski Zygmunt (1873 1912 1922). Należał do diec. łucko-żytomierskiej. Był absolwentem seminarium duch. w Żytomierzu. W 1914
został administratorem par. Kołki k. Łucka, a w latach 1918-1920 pracował na
podobnym stanowisku w par. Złotopol w dek. Zwinogródka, będąc tam również
katechetą. W 1919 (?) został na pewien czas aresztowany przez wojska bolsz.
za nieopuszczenie parafii wobec zbliżającego się frontu. Nieco późn. został ponownie aresztowany w Moskwie i zm. w 1922 w czasie śledztwa
w tamtejszym więzieniu w wieku 49 lat i w 10. roku kapłaństwa. Źródła: [23:
1914-1923]; [78, s. 34]; [283, s. 264]; [309].
Kucharski Jan (1867 1900 ?). Należał do diec. kamienieckiej. Był
absolwentem seminarium duch. w Żytomierzu. W 1902 był administratorem ad
interim par. Makarów w dek. Kijów, w latach 1904-1914 par. Mołczany w dek.
jampolskim, późn. (1914-1918) par. Nowa Uszyca (Letniowce) w dek. Uszyca,
a nast. (1920) par. Wierzbowiec (2841 wiernych) w tym samym dek. oraz par.
Struga Wielka. W latach nast. pracował w Latyczowie, gdzie w nocy z 24 na
25.05.1933 został aresztowany po odprawieniu nabożeństwa w uroczystość
Wniebowstąpienia Pańskiego. W tym samym czasie aresztowano w okolicy ok.
tysiąca katolików, głównie mężczyzn, i wywieziono w nie znanym kierunku
(jakoby na Syberię). Od nikogo nie nadeszła nigdy jakakolwiek wiadomość.
Kościół w Latyczowie został zamknięty i zamieniony na stajnię. A. Poniński w
Wykazie księży katolickich pozbawionych wolności przez władze sowieckie -
marzec 1937 wymienia ks. Adolfa Kucharskiego jako więźnia łagru Miedwieżja
Gora (Miedwieżjegorsk, BBK, KFSSR). Nastąpiła tu widoczna pomyłka w imieniu, gdyż ks. Kucharskiego o tym imieniu nie było w diecezjach, z których
pochodzili wymieniani tu księża. Najprawdopodobniej chodzi o ks. Jana
Kucharskiego. Dalsze losy nie znane. Źródła: [1: syg. III/100, k. 179]; [23:
1918]; [83: 1920, nr 4, s. 20]; [88: 1937, nr 16]; [224]; [232].
Kuczyński Aleksander s. Szymona (1869 1895 1938). Ur. w Suwałkach. Należał do diec. łucko-żytomierskiej i w Żytomierzu ukończył seminarium duch. W latach 1902-1914 administrował par. Ostrówek w dek. Kowel. W
1914 był administratorem i dziekanem w par. Dubno, a nast. (1918-1925)
administratorem i dziekanem w par. Nowograd Wołyński (Zwiahel).
Aresztowany w 1923 w Moskwie, skazany został na 3 lata zesłania. Zwolniony
w 1926, w 1927 pracował na terenie diec. żytomierskiej. Aresztowany w
Zwiahlu, jak się zdaje, w 1929. Wg relacji jego b. parafian z 1991 broniła go
przed aresztowaniem miejscowa ludność żydowska. W sierpniu 1931 przebywał
na zesłaniu w Kursku z wyrokiem "minus 6" (mieszkał przy ul. Siemionowskaja
71). Z powodu choroby rąk nie był w stanie pisać listów. Na początku 1933
postanowieniem Kolegium OGPU skazany na 3 lata zesłania do
Małojarosławca, a nast. do Orła (Orieł), dokąd przybył 11 maja tr. Był tam
jeszcze w 1937. Potwierdza to lista A. Ponińskiego z marca 1937. Pismo
Wydziału Konsularnego Ambasady Pol. w Moskwie z 28.06.1938 do MSZ
podaje informację o jego aresztowaniu w sierpniu 1937, co było zgodne z
prawdą. Aresztowany został 20.08.1937. Dn. 3.01.1938 decyzją OSO Kolegium
NKWD obw. orłowskiego został skazany na śmierć i tego samego dnia
rozstrzelany. Od 1920 był kanonikiem honor. kapituły ołyckiej. Źródła: [1: syg.
III/100, k. 180]; [23: 1918-1925]; [32: syg. A.44.115/1]; [57: 1923, nr 33, s.
523]; [78, s. 34]; [88: 1931, nr 16, s. 251]; [162, s. 443, 460]; [189]; [262].
Kuktarewicz Michał (? ? ?), nie znany bliżej ksiądz kat., wymieniony
w grupie kilkudziesięciu innych, zamordowanych przez bolszewików w latach
1919-1928. Ku ich czci wystawiono w 1930 pomnik przy kościele na Kalwarii
Wileńskiej. Źródło: [57: 1930, nr 28, s. 447].
Kukurusa Zygmunt (? ? ?). Nie znana przynależność diecezjalna.
Schematyzmy archidiec. mohylewskiej z lat 1931-1932 wymieniają go wśród
księży ex aliis dioecesibus (z innych diecezji), przebywających na zesłaniu, w
łagrach lub więzieniach. Źródło: [14: 1931-1932].
Kunda Władysław s. Ignacego (1887 1914 ?). Ur. 12.07. Należał do
archidiec. mohylewskiej. Po ukończeniu metropolitalnego seminarium duch. w
Petersburgu i przyjęciu święceń kapł. 13.04.1914 był wikariuszem par.
Nowogród k. Wielkich Łuków w Rosji (3 tys. parafian), a nast., w latach
1915-1917, wikariuszem par. Omsk na Syberii. Od 1922 administrował par.
Świeciłowicze k. Mohylewa. W 1924 został administratorem par. Samara oraz
kapelanem w kaplicach Hoffental, Reinsfeld i Orenburg na Syberii. Pracował
tam w latach 1925-1926 i późn., a nast. wrócił na Białoruś. Konsulat Gen. RP
w Mińsku pismem z 22.02.1934 informował MSZ, że ks. Kunda pracuje w
Rogaczewie i jest jednym z 13 księży czynnych jeszcze na Białorusi, co
potwierdza także lista bpa Pie-Éugène Neveu z Moskwy z czerwca 1933.
Aresztowany i skazany na 5 lat łagrów w 1935 (?). W październiku 1936
przebywał w TIEMŁagu na Syberii (Republika Mordowia). Polskie MSZ w
liście z 9.09.1936 zwracało się do Ambasady RP w Moskwie z prośbą o
otoczenie opieką aresztowanego na terenie BSSR i skazanego na 8 lat zesłania
(?) ks. Kundę. A. Poniński w liście z 2.11.1936 informował prymasa Polski o
aresztowaniu ks. Kundy w sierpniu 1936 i deportowaniu go w nie znanym
kierunku. Ostatni list ks. Kunda wysłał z łagru w lutym 1937. Dalsze losy nie
znane. Źródła: [1: syg. III/28, k. 253-254]; [5: syg. 6699, k. 28; syg. 6701, k.
18]; [7: syg. 2ER 176]; [14: 1914-1932]; [86]; [262].
Kurowski Antoni s. Marcelego (1886 1910
1938). Ur. we wsi Wołodarka w gub. kijowskiej.
Należał do diec. kamienieckiej. Ukończył seminarium
duch. w Żytomierzu. W latach 1914-1918 był
administratorem par. Nowy Konstantynów w dek.
Lityń, a nast. (1924) par. Szarawka i par. Michajłowce
w dek. Płoskirów. Aresztowany 5.02.1930 w par.
Szarawka k. Płoskirowa, skierowany do więzienia w
Płoskirowie, a nast. w Charkowie i w Kijowie. W tym
samym roku skazany na 5 lat łagrów (wg innych informacji na 10 lat) na podstawie oskarżenia z art. 54-4 i in. KK USSR. Dn.
26.05.1930 przeniesiony do politizolatora w Jarosławlu n. Wołgą, gdzie
przebywał w latach 1930-1932 w grupie 30 księży pol. z Ukrainy. We wrześniu
1932 został wysłany do jednego z łagrów na Sołówkach. W r. nast. znajdował
się w łagrze Kiem' BBŁag (BBK). Po odbyciu wyroku został 21.01.1935
decyzją NKWD ponownie aresztowany i skazany z art. 58-10 KK RSFSR na
3 lata zesłania do Północnego Kraju. 5.02.1935 został skierowany do obw.
archangielskiego. 23.11.1937 aresztowany i przez trojkę UNKWD obw.
archangielskiego 3.02.1938 skazany na śmierć za działalność kontrrew.
Rozstrzelany 15.02.1938 w Archangielsku. Uprzednio bezskutecznie starał się
o wciągnięcie go na listę wymiany więźniów polit. z Polską. Ostatni list wysłał
z Archangielska 5.04.1937. Wymieniany w piśmie kierownika Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Moskwie, T. Błaszkiewicza, do MSZ z 28.06.1938
jako najprawdopodobniej aresztowany w 2. poł. 1937. Jego młodszy brat, Witold Kurowski (ur. 1888), był w okresie międzywojennym księdzem w diec. łuckiej. Trzej inni
bracia, Mikołaj, Jan i Józef, żyli w Polsce. Na
Ukrainie, w Żmerynce, w 1932 żyła matka, siostra
Maria i brat Michał. Źródła: [1: syg. III/100, k. 180];
[7: syg. 2ER 135]; [14: 1931-1932]; [32: syg.
A.115/1]; [162, s. 441]; [235, z. 8]; [262]; [320].
Kwaśniewski Zygmunt s. Karola (1877 1909
1937). Ur. w Kijowie. Należał do diec. kamienieckiej.
Był absolwentem seminarium duch. w Żytomierzu. W 1910 był wikariuszem
par. św. Aleksandra w Kijowie. Od 1914 pracował jako administrator par.
Bracław i czasowo par. Samczyńce w tym samym dekanacie. Od 1920 pracował
w par. Płoskirów, gdzie pozostał na prośbę parafian, wracając z krótkiego
pobytu w Polsce. Aresztowany w latach 1920 i 1924. Dn. 29.12.1926
aresztowany po raz kolejny i na podstawie art. 54-6, 19-60 i 113 KK USSR
oskarżony o pomoc w usiłowaniu nielegalnego przekroczenia granicy z Polską
niejakiemu T. T. Czabanowskiemu, ukrywanie go i popieranie szpiegostwa na
rzecz Polski. W chwili aresztowania mieszkał w Płoskirowie przy ul. Bazar 1.
Wg listu konsula pol. z Kijowa, M. Z. Babińskiego, do prymasa Polski z
21.10.1927 został zwolniony z więzienia 8.10.1927 dla celów politycznych.
Zwolnienie najprawdopodobniej poprzedziła jego zgoda, pod wpływem presji,
szantażu i fałszywych obietnic, na działania zgodne z żądaniami GPU, mające
służyć sow. celom propagandowym. Był jednym z członków tzw. grupy
inicjatywnej duchowieństwa katolickiego na Podolu, jaka powstała tam w 1927
pod presją GPU. Zdaniem wspomnianego konsula był jakoby inicjatorem i
redaktorem "listu otwartego" z okazji 10-lecia rewolucji bolsz., ogłoszonego
przez administratorów apost. dwóch diecezji: kamienieckiej (ks. Jan Świderski)
i żytomierskiej (ks. Kazimierz Naskręcki). Opinia konsula była domysłem, choć
ks. Kwaśniewski brał udział w dyskusjach na temat tego pisma. Jednostronicowa deklaracja na ten temat została przez wspomnianych administratorów
podpisana w Kijowie 19.10.1927 i skierowana do Wszechukraińskiego Centralnego Komitetu Wykonawczego [1: syg. III/28, k. 19]. Po z górą dwóch
miesiącach w całkowicie zmienionej przez GPU formie opublikowała ją prasa
sow.: "Wisti" (4.01.1928); "Prawda" (5.01.1928) i "Izwiestija" (5.01.1928). O
dokonanym fałszerstwie ks. Świderski zawiadomił administratora apost. w
Moskwie, bpa Pie-Éugène Neveu. Sfałszowany tekst tego pisma był nast.
wykorzystany do ataków na duchowieństwo kat. na Ukrainie. W 1928
przeciwko ks. Kwaśniewskiemu toczyło się śledztwo w Płoskirowie, w czasie
którego pozostawał na wolności na podstawie pisemnego zobowiązania się do
nieopuszczania miejsca zamieszkania. W piśmie z 1.07.1928, zamykającym
śledztwo, upołnomocziennyj SO płoskirowskiego okręgowego GPU, Janko,
proponował zastosowanie wobec obwinionego Kwaśniewskiego kary
administracyjnego zesłania do jednego z północnych krajów ZSSR z wyrokiem
na 5 lat [254, P-14017, d. nr 2]. W zakończeniu pisma z wnioskiem tym zgodził
się naczelnik SO, Borisow, i potwierdził go naczelnik miejscowego oddziału
GPU, Kamiński (zesłanie w trybie administracyjnym było lżejsze niż zesłanie
sądowe). Z dalszych losów ks. Kwaśniewskiego zdaje się wynikać, że nie
zostało ono zastosowane. Po raz kolejny aresztowany 12.03. i 27.06.1930, w
procesie w Charkowie grupy księży pol. z Ukrainy skazany z art. 54-4 i 54-10
KK USSR na 5 lat łagrów w zawieszeniu oraz pozbawienia praw obywatelskich
na 3 lata (art. 29 KK USSR). Wg relacji jednego z podsądnych, ks. K.
Naskręckiego, jego przemówienie w sądzie było wspaniałym hymnem
pochwalnym dla ustroju sowieckiego [235, z. 8]. Po uwolnieniu nie otrzymał
zgody na powrót do Płoskirowa. Mógł jednak wyjechać do Rostowa, gdzie był
duszpasterzem w miejscowym kościele. Pozostawał tam do grudnia 1936.
Dzięki staraniom konsula pol. z Kijowa władze sow. wyraziły zgodę na jego
przyjazd do tego miasta. W tym samym miesiącu objął tam stanowisko duszpasterza w kościele św. Aleksandra. Mieszkał przy ul. Kościelnej 2. Wg listy A.
Ponińskiego z marca 1937 pozostawał w Kijowie bez prawa opuszczania tego
miasta. 3.09.1937 został przez agentów NKWD USSR ponownie aresztowany,
oskarżony o antysow. działalność szpiegowską na korzyść Polski, w porozumieniu jakoby z miejscowym konsulem pol., Janem Karsza-Siedlewskim. W śledztwie złożył, wg urzędowych akt śledczych, bardzo obszerne zeznania, że do rzekomo stworzonej przez siebie organizacji szpiegowskiej na rzecz Polski
wciągnął kilkanaście osób, Polek i Polaków z Kijowa. Ich nazwiska wymienił
na śledztwie. Zostali oni aresztowani, a większość z nich otrzymała wyroki
śmierci i została rozstrzelana. 22.09.1937 został, razem z niejakim L. M.
Kopańskim, przez OSO przy NKWD ZSSR skazany na śmierć i razem z nim
25.09 tr. rozstrzelany. Według relacji przekazywanych w środowisku
najstarszego pokolenia katolików w Kijowie miał zginąć tam w więzieniu
NKWD na krześle elektrycznym. Notatka archiwalno-sądowa w Centralnym
Państwowym Archiwum Specjalnym USSR w Kijowie nr 16/6/ /00627 z
13.03.1956 w aktach sądowych Anny Kozaczyńskiej stwierdza, że utrzymuje się
w mocy oskarżenie i wyrok na ks. Kwaśniewskiego, potwierdzone przyznaniem
się jego do winy, że był agentem polskiego wywiadu [287, f. nr 46041, k. 132].
Wg charakterystyki zawartej w piśmie MSZ z 13.02.1930 (dotyczyła okresu
sprzed rewolucji bolsz.), zawiadamiającym prymasa Polski o aresztowaniach
księży na Podolu, ks. Kwaśniewski był bardzo energicznym działaczem i
organizatorem różnych związków religijnych, cieszącym się wielką
popularnością pośród osiadłych tam Mazurów [1: III/100, k. 34]. Źródła: [1:
syg. III/28, k. 18; syg. III/100, k. 34, 56, 180]; [5: syg. 11049, k. 22]; [6: syg.
26, k. 17, 57]; [7: syg. 2ER 143]; [9: t. IV, cz. 26, s. 43, 44]; [32: syg.
A.12.P/6]; [23: 1909-1918]; [33, s. 313-315]; [71, s. 83, 94-95]; [78, s. 34];
[84]; [162, s. 441, 462]; [235, z. 8]; [254]; [262]; [267]; [287 (1)]; [304]; [318];
[320].
Kwiatkowski Antoni (1890 1915 1969). Należał do archidiec. mohylewskiej. Studiował w metropolitalnym seminarium duch. w Petersburgu, a nast.
w Akademii Duch. w tym mieście. Studia zakończył zdobyciem stopnia
magistra teologii. Bezpośrednio po święceniach kapł. został mianowany
wikariuszem par. św. Piotra i Pawła w Moskwie (liczyła wówczas 25 tys.
wiernych). Był aresztowany na początku lat dwudziestych. Od 1924 przebywał
w Polsce. W r. nast. jako urzędnik pol. MSZ podróżował do Rosji. W latach
1926-1927 był katechetą w Warszawie. Od 1928 mieszkał jako rezydent w
Wiszniewie w par. Henryków w archidiec. warszawskiej. Jest autorem cennych
opracowań na temat walki bolszewizmu z religią, Kościołem kat. i Cerkwią
prawosł. w Rosji sow., ogłaszanych pod pseudonimem Antoni Starodworski,
m.in.: Tragedia Cerkwi prawosławnej w ZSSR, Warszawa 1934; Katolicyzm a
komunizm, Warszawa 1936; Watykan a Sowiety, "Nasza Przyszłość"
(Warszawa), 1931, t. VII; Powtórne załamanie się i perspektywy prawosławia
w Rosji Sowieckiej, "Nasza Przyszłość", 1930, t. IV; Polityka sowiecka wobec
Kościoła, "Przegląd Katolicki", 1939, nr 50. Był członkiem Instytutu
Naukowego Badania Komunizmu i wybitnym znawcą problemów komunizmu
sow. i światowego oraz sytuacji rel. w ZSSR. Zm. w Londynie w 1969. Źródła:
[14: 1917, 1923, 1926-1932]; [233: 666/49/rkp]; [318].
Kwiatkowski Michał (Fiodorowicz ?) (1882 ? ?). Nie znany bliżej
ksiądz kat. obrz. łac. Ur. w Witebsku. Pracował w Charkowie. Był aresztowany.
Informacja niekompletna i niepewna. Źródło: [262].
Kwiatkowski Walerian (1892 1916 ?). Ur. 14.05. Należał do diec.
łucko-żytomierskiej. Po ukończeniu seminarium duch. w Żytomierzu studiował
w Akademii Duch. w Petersburgu. W 1917 był katechetą w par. Ostróg w dek.
Zasław, a w nast. wikariuszem par. św. Barbary w Berdyczowie i katechetą w
tym mieście. W 1919 był maltretowany i zmuszany do robót publicznych, w
tym do czyszczenia kloak miejskich. Późn. przebywał w Polsce i pracował w
diec. łuckiej. W latach 1923-1927 był kapelanem wojsk., a 1927 także
profesorem w seminarium duch. w Łucku. Źródła: [14: 1917]; [23: 1917-1927];
[30, s. 19-20].
