Iakhnievitch zob. Jachniewicz Stanisław
Ibiański Józef (1872 1897 1930 ?). Należał do
archidiec. mohylewskiej, a nast. diec. mińskiej. Był absolwentem metropolitalnego
seminarium duch. w Petersburgu. W latach 1900-1902 pracował jako wikariusz par.
Prele w dek. dolnodźwińskim. W 1904 był kapelanem w Jarosławlu w Rosji
europejskiej. W latach 1906-1908 administrował par. Zaskorki w dek. Lepel. W
latach 1909-1918, być może i późn., był proboszczem par. Wiatka w Rosji
europejskiej (w 1917 parafia liczyła 910 wiernych) i katechetą w miejscowych
gimnazjach dla chłopców i dziewcząt oraz w szkole realnej. Po przejściu do
reaktywowanej w 1917 diec. mińskiej był w latach 19211923 administratorem par.
Korzeń, a nast. par. Łahojsk. Został aresztowany i w 1927 zesłany do łagru
na Wyspach Sołowieckich. Wg informacji bpa Bolesława Sloskansa, ks. Donata
Nowickiego i innych, którzy w tym czasie byli więźniami na Sołówkach, zmarł
tam niebawem. Schematyzmy archidiec. mohylewskiej na skutek nieścisłych
informacji wymieniają go w latach 1929-1930 jako żyjącego i przebywającego w
więzieniu, w łagrze lub na zesłaniu. Źródła: [6: syg. 126, k. 32]; [14:
1900-1917, 1923, 1929-1930]; [130]; [165: 1922-1923]; [219]; [273].
Ihly Nikodemus (1882 1910 ?). Ur. 8.02. w Karlsruhe k. Odessy w gub.
chersońskiej. Należał do diec. tiraspolskiej i był absolwentem seminarium
duch. w Saratowie. W latach 1911-1919 pracował jako wikariusz par. Hölzel i
dziekan w Seelmann, a późn. (1921-1924) w Rastadt. W 1928 był proboszczem
par. Heidelberg w dek. Dniepropietrowsk. Po kilku latach zmuszony do opuszczenia
parafii. Dalsze losy nie znane. Źródła: [15: 1917]; [67].
Ilgin Wincenty s. Adama (1886 1909 1937). Administrator
apost. w
Charkowie. Ur. 19.01 w polskiej rodzinie w miasteczku Dwiniucza k. Dyneburga w
gub. witebskiej. Należał do archidiec. mohylewskiej. Odbył studia w
metropolitalnym seminarium duch. w Petersburgu i tam otrzymał święcenia kapł.
W latach 1910- -1917 (i być może późn.) administrował par. Czeczersk w dek.
Homel. W latach 1919-1926 był administratorem parafii i dziekanem w Charkowie,
gdzie odznaczył się ofiarną pracą społ. w instytucjach opiekuńczych dla
miejscowych Polaków (w 1917 par. w Charkowie liczyła 9 tys. wiernych). Pozostał
na stanowisku, gdy jego najbliżsi współpracownicy wyjeżdżali do Polski. W
1924 i zapewne wcześniej miał także pod opieką par. Czernihów na Ukrainie.
Dn. 15.08.1926 został mianowany przez wysłannika pap. Piusa XI do ZSSR, bpa
Michela d'Herbigny'ego, administratorem apost. dla płd. części archidiec.
mohylewskiej z siedzibą w Charkowie. 26.10.1926 został aresztowany przez DPU (GPU)
USSR pod zarzutem odprawiania religijnych obrządków bez posiadania
rejestracji ZAGS [253: 1995, nr 46, s. 8] oraz posiadania gazet zagr. W
listopadzie tr. jego sprawę przejął prokurator NKWS USSR. 7.01.1927 został
skazany na 3 lata łagrów. W aktach "sądowych" OGPU RSFSR brak
uzasadnienia wydanego wyroku z powołaniem się na odpowiednie paragrafy KK.
Deportowany został do łagru na Wyspach Sołowieckich. Przybył tam w 1927. Po
odbyciu trzyletniej kary został skierowany na 3 lata zesłania na wolnej stopie
do Piniegi, 250 km na wschód od Archangielska. Razem z innym księdzem kat.
narodowości gruzińskiej musiał w styczniu 1930 podczas surowej zimy przebyć
pieszo ponad 200 km. Prymas Polski, A. Hlond, czynił wstępne starania o wciągnięcie
ks. Ilgina na listę wymiany więźniów. Z prośbą w tej sprawie zwracał się
do niego były parafianin i współpracownik ks. Ilgina w Charkowie, R. O.
Howicz (?). W liście z 24.11.1929 pisał o nim: był prawdziwym ojcem i
opiekunem swoich parafian, nie chcąc ich opuszczać wtenczas, kiedy wszyscy
uciekali do kraju. On został. Nie ma rodziny, która by upomniała się o niego.
Dn. 1.01.1933 trojka PP OGPU Północnego Kraju wydała wyrok zesłania
na 3 lata, z zakazem zamieszkania po jego odbyciu w 12 wyliczonych miastach ZSSR
(tzw. "minus 12"). W marcu 1933 przebywał w Piniedze, Murmanskaja Żeleznaja
Doroga, a sierpniu tr. w Kałudze. Po przewiezieniu do więzienia w Moskwie (w
ostatnim okresie Łubianka) dzięki wymianie więźniów między Litwą a ZSSR,
dokonanej 19.10.1933, znalazł się na wolności najpierw na Łotwie, a potem w
Polsce, mając zrujnowane zdrowie. W 1936 był kapelanem w klasztorze
Zgromadzenia Sióstr Rodziny Maryi w Kostowcu k. Warszawy, a nast., w latach
1936-1937, wikariuszem par. MB Loretańskiej na Pradze w Warszawie. Zm. na atak serca 24.08.1937. Pozostawił wspomnienia z okresu swego pobytu w Rosji i
ZSSR.
Źródła: [1: syg. III/100, 12, 21, 102- -103, 196]; [6: syg. 126, k. 32]; [7:
syg. 2ER 178]; [14: 1910-1917, 1923- -1932]; [19]; [32: syg. A.12.P/6]; [37:
25.10. 1933, nr 245]; [41]; [61: 1934, nr 2, s. 8]; [66]; [68]; [84]; [88: 1933, nr 45, s. 711; 1937, nr 15, s. 229]; [93: 1935-1937]; [175]; [206]; [253:
1995, nr 46]; [262]. [219]; [253: 1995, nr 46, s. 8]; [263: s. 111, 165]; [273]; [314].
Ilguine Vincent lub Ilgin Vincent zob. Ilgin Wincenty
Issajewicz Władysław (1840 1863 ?). Należał do
archidiec.
mohylewskiej i był absolwentem seminarium duch. w Petersburgu. W latach
1894-1907 pracował na stanowisku administratora par. Mozyrz i dziekana
mozyrsko-rzeczyckiego, a nast. (1908-1913) administratora par. Hłusk w dek.
Borysów. W 1914 przeszedł na emeryturę. Dn. 30.04.1919 został aresztowany w
Petersburgu - razem z abpem Edwardem Roppem oraz 3 innymi księżmi (Janem
Wasilewskim, Antonim Racewiczem i Aleksym Zierczaninowem - por. biogramy) - jako
80-letni już i ociemniały starzec. Wszyscy aresztowani, wg oficjalnych
odpowiedzi władz sow. dawanych delegacjom katolików z Petersburga i Moskwy,
domagających się jego uwolnienia, byli zakładnikami po zajęciu przez wojska
pol. Wilna i aresztowaniu tam agentów bolsz. Ks. Issajewicz więziony był,
podobnie jak ww., w więzieniu przy ul. Szpalernej. Po kilku dniach uwolniony (5.05.1919) z powodu ciężkiej choroby i wieku. Dalsze losy nie znane. Źródła:
[14: 1894-1917, 1923]; [36: styczeń 1920, s. 8]; [79, s. 16]; [86]; [147: rkp 87, k. 66, 81]; [285 (1) i (2)].
Iwanow Dominik s. Adolfa (1883 1907 ?). Należał do
archidiec. mohylewskiej. Ur. 22.05 (wg innego źródła 22.11.1880) w Petersburgu jako syn
Adolfa i Marii z d. Maleckiej. W Petersburgu ukończył gimnazjum, a nast.
metropolitalne seminarium duch. Przez dwa lata studiował w Akademii Duch., której
nie ukończył z powodu zagrożenia gruźlicą. Przez pół roku pozostawał bez
obowiązków, a nast. był wikariuszem przy kościele MB Bolesnej w Rydze i
katechetą w miejscowych szkołach. W latach 1909-1918 pracował jako katecheta
w Homlu, w gimnazjum dla chłopców i dziewcząt, najpierw prywatnych, a nast.
rządowych, oraz w szkole handlowej. W 1914, wracając z Kongresu
Eucharystycznego w Lourdes, nie zdążył przed wybuchem wojny przekroczyć
granicy ros. i został na prawie rok zatrzymany w Niemczech, najpierw w więzieniu,
a późn. pod nadzorem policji. Po powrocie do Homla był duszpasterzem w
miejscowej par. i pracował w pol. organizacjach opiekuńczych, kulturalnych i
innych, takich jak Tow. Dobroczynności, czytelnie, harcerstwo i POW (wg własnego
oświadczenia w autożyciorysie z 15.06.1923, pisanym w więzieniu w Moskwie).
Organizował kolonie letnie dla dzieci (w 1917 Homel liczył 4700 parafian). Od
sierpnia 1918 do uwięzienia w Moskwie w marcu 1923 był wicekanclerzem
Metropolitalnej Kurii Mohylewskiej w Petersburgu. Miewał w tym czasie wykłady
apologetyczne dla młodzieży w kościele św. Kazimierza. Od września do końca
1920 administrował parafią św. Stanisława w tym mieście, po uwięzieniu jej
proboszcza, ks. Witolda Iwickiego (zob. biogram). W latach 1922-1923 wykładał
w ukrytym seminarium duch. w Petersburgu katechizm, archeologię biblijną,
Pismo św. i prawo kanoniczne. Aresztowany i w znanym procesie moskiewskim 14
księży z Petersburga z abpem Janem Cieplakiem na czele skazany (25.03.1923) na
3 lata pozbawienia wolności bez surowej izolacji oraz utratę praw
obywatelskich w tym okresie. Podstawą wyroku było oskarżenie z art. 40, 68,
69 cz. I, 119 i 121 KK RSFSR (d. redakcja). Po uwolnieniu w 1926 rozpoczął
pracę jako wikariusz par. św. Katarzyny w Leningradzie. Dn. 13.08.1926 był
jednym z dwóch świadków konspiracyjnej konsekracji na biskupa ks. Antoniego
Maleckiego z Leningradu (zob. biogram), dokonanej przy drzwiach zamkniętych w
kościele Notre Dame de France przez wysłannika pap. do Rosji, bpa Michela
d'Herbigny'ego. Dn. 1.02.1927 został ponownie aresztowany w grupie 3 księży z
Leningradu (Paweł Chomicz, Dominik Iwanow, Jan Trojgo zob. biogramy). Do połowy
1927 przebywali w więzieniu przy ul. Szpalernej. 29.06 tr. Kolegium OGPU LWO
skazało go na 5 (?) lat łagrów z oskarżenia na podstawie art. 58-100 KK
RSFSR. Deportowany do łagru na Wyspach Sołowieckich. Natychmiast po przyjeździe
został okradziony z obuwia i ubrania. Konsul RP z Leningradu, Heliodor Sztark,
wysłał mu z zapasów PCK ciepłą bieliznę i 10 rubli zapomogi. W czerwcu
1931 został zesłany do miejscowości Onega. Dzięki wymianie więźniów między
Polską a ZSSR, dokonanej 15.09.1932, przybył do Polski wraz z grupą 17 innych
księży. Schematyzm archidiec. mohylewskiej z 1929 podaje mylną wiadomość o
jego tragicznej śmierci przez zamarznięcie w grudniu 1929 w łagrze na Sołówkach.
Wg przekazywanej przez katolików w Petersburgu wiadomości jego dziad czy też
ojciec, zesłany w głąb Rosji, zmienił nazwisko rodowe Stołbiński na Iwanow.
Źródła: [6: syg. 126, k. 32]; [5: syg. 10183, k. 16]; [14: 1917- -1929];
[16]; [32: syg. A.12/P5(2)]; [41]; [55]; [61: 1931, nr 2, s. 8]; [66, s. 93];
[3: syg. 70, k. 183; syg. 71, k. 144-146]; [80: 1927, nr 5, s. 62; nr 16, s.
226; 1929, nr 9, s. 143]; [84]; [86]; [219]; [262]; [273]; [279]; [285, f. 1000,
op. 11].
Iwicki Witold s. Bronisława (1884 1907 1943). Ur. 10.05. Należał do
archidiec. mohylewskiej, późn. do diec. mińskiej (po jej reaktywowaniu w
1917), a od 1926 do nowo utworzonej diec. pińskiej. Studiował najpierw w
metropolitalnym seminarium duch., a nast. w Akademii Duch. w Petersburgu, którą
ukończył, uzyskując stopień magistra prawa kanonicznego. Był wikariuszem
par. Mozyrz i katechetą w miejscowym progimnazjum i prywatnym gimnazjum dla
dziewcząt (1911-1912). W latach 1914-1915 studiował w Rzymie, gdzie uzyskał
doktorat z prawa kanonicznego. Od 1915 był wikariuszem metropolitalnego kościoła
i parafii prokatedralnej pw. Wniebowzięcia NMP na I Rocie w Petersburgu, a
nast. proboszczem par. św. Stanisława BM przy ul. Targowej. Brał udział w
zebraniach duchowieństwa, zwoływanych przez abpa Edwarda Roppa, a nast. abpa
Jana Cieplaka, w okresie od 18.12.1918 do 7.04.1920, na których dyskutowano
sytuację Kościoła w Rosji po rewolucji bolsz. We wrześniu 1920 został
aresztowany i wywieziony do więzienia w Moskwie. 14.09.1920 OO WCIK skazał go
na pobyt w więzieniu do końca wojny domowej. W tym samym roku (?) drogą
wymiany więźniów polit. znalazł się w Polsce. W latach 1921-1925 był
administratorem par. Niehniewicze w dek. Nowogródek. W 1923 został mianowany
rektorem i profesorem seminarium duch. diec. mińskiej w Polsce. W diec. pińskiej
był w latach 1926-1930 wikariuszem gen. bpa Zygmunta Łozińskiego, dziekanem
pińskim i profesorem teologii pastoralnej w seminarium duch. w Pińsku. W
latach 1933-1937 był wizytatorem nauki religii, sędzią synodalnym i członkiem
komisji synodalnej, proboszczem par. Podwyższenia Krzyża św. i dziekanem w
Brześciu n. Bugiem, w 1939 - p.o. oficjała sądu biskupiego. Na początku 1940
został mianowany wikariuszem gen. diec. pińskiej. W czasie okupacji niem. brał
udział w pracy patriotycznej, organizował pomoc dla ludności żydowskiej, dla
rodzin bez środków utrzymania i więźniów polit. W odwecie za rozbicie więzienia
niem. w Pińsku przez żołnierzy AK 18.01.1943 i uwolnienie więźniów
aresztowany, przetrzymywany wraz z 39 zakładnikami w więzieniu pińskim i
rozstrzelany przez Niemców 22.01.1943 w grupie 38 mieszkańców Pińska w
Janowie Poleskim w pobliżu cmentarza żydowskiego. Nie skorzystał z propozycji
uwolnienia w ostatniej chwili i zszedł ostatni do wykopanego rowu, w którym
rozstrzeliwano pojmanych. Był kanonikiem teologiem kapituły mińskiej i prałatem
kapituły katedralnej w Pińsku. Źródła: [14: 1908-1917]; [19]; [32: syg.
A.12.P/5/2]; [69: 1926-1939]; [79, s. 82]; [165: 1922-1925]; [167, t. 4]; [181];
[309].
