Losy duchowieństwa katolickiego w ZSSR 1917-1939

INDEKS NAZWISK

Przedmowa

Wykaz ważniejszych
skrótów, nazw i terminów

Wykaz źródeł

Wstęp

Wprowadzenie

Skróty użyte
w
Martyrologium

Martyrologium

Uzupełnienie

Aneksy

O Autorze



Gałęzowski Karol (1879 1908 ?). Należał do diec. łucko-żytomierskiej i ukończył seminarium duch. w Żytomierzu. Po święceniach kapł. pracował jako katecheta w Winnicy na Podolu. Nękany rewizjami i groźbami aresztowania, uszedł do Polski (w jego mieszkaniu ukrywała się właścicielka majątku Czerepaszyńce). W Polsce pracował na terenie diec. łuckiej jako katecheta w Łucku do wybuchu II wojny świat. Źródła: [23: 1918-1938]; [71, s. 54 nn.]

Gapojan Antoni (? ? ?). Był Ormianinem, kapłanem obrz. orm. W latach 1929-1931 miał przebywać w więzieniu w Moskwie. Ok. 1932 był na zesłaniu, w łagrze lub w więzieniu. W 1944 przebywał na zesłaniu. Dalsze losy nie znane. Źródła: [14: 1931-1932]; [84].

Gareis Adam s. Piotra (1887 1911 ?). Ur. 18.07 w wiosce Karaczłynij Buerak (?), pow. kamyszyński w gub. saratowskiej. Należał do diec. tiraspolskiej i był absolwentem seminarium duch. w Saratowie. W latach 19121925 pracował jako wikariusz, a nast. administrator filii w Kustanaju (dek. Omsk) w archidiec. mohylewskiej. Powrócił na teren diec. tiraspolskiej w NPASSR. W latach 1925-1929 pracował w par. Jelszanka, a nast., od października do grudnia 1929, w par. Gniłuszka na terenie diec. tiraspolskiej w NPASSR. W styczniu 1930 wyjechał do Orenburga na Syberii i tam został aresztowany 2.02.1930. Wyrokiem Kolegium GPU z 6.06.1931 skazany został na 3 lata łagrów, z zamianą na zsyłkę do Tambowa, na podstawie art. 58-4, 58-6 i 58-10 KK RSFSR, licząc od 2.02.1930. Sądzony był w grupowym procesie kat. księży niem. NPASSR. Na liście aresztowanych i uwięzionych księży, sporządzonej przez bpa Pie-Éugène Neveu 26.05.1931, wymieniony jest jako dawny proboszcz par. Pfeiffer na Powołżu, więziony w Saratowie, co wydaje się pomyłką. Uwolniony po odbyciu wyroku, gdyż w grudniu 1934 był ponownie aresztowany jako duszpasterz kolonii niem. w okolicy Woroneża w Rosji europejskiej, razem z grupą wiernych. Po aresztowaniu przed rozprawą sądową spędził kilka miesięcy w szpitalu GPU dla nerwowo chorych. Podczas śledztwa obciążył zeznaniami swoich parafian i wielu księży. W czasie procesu w Woroneżu w dn. 16-19.11.1935, na którym sądzeni byli także księża Aleksander Staub, Joseph Beilmannn i Józef Wierzbicki (zob. biogramy) oraz grupa sióstr dominikanek obrz. wsch., odwołał swoje zeznania. Wyrokiem OSO UNKWD obw. woroneskiego skazany na 10 lat łagrów i natychmiast wysłany do łagru Miedwieżja Gora (Miedgora, Miedwieżjogorsk) nad Kanałem Białomorsko-Bałtyckim, KFSSR. Wg listy A. Ponińskiego z marca 1937 przebywał nadal w tym łagrze. Dalsze losy nie znane. Źródła: [1: syg. III/100, k. 179]; [7: syg. 2ER 112]; [14: 1917, 1925-1926]; [15: 1917]; [67]; [84]; [232]; [262]; [294, s. 44, 47].

Garejs Adam zob. Gareis Adam

Garreis Adam zob. Gareis Adam

Gaszyński Leonard s. Antoniego (1867 1893 1937). Należał do archidiec. mohylewskiej i był następcą aresztowanego w 1927 administratora apost. w Charkowie, ks. Wincentego Ilgina (zob. biogram), ze wszystkimi jego uprawnieniami. Ur. w wiosce Chocijewicze, pow. Borysów w gub. mińskiej na Białorusi. Był absolwentem metropolitalnego seminarium duch. w Petersburgu. Wkrótce po święceniach kapł. był kapelanem abpa Szymona Marcina Kozłowskiego (18911899), a nast., w latach 18971904 (?), katechetą gimnazjów żeńskich i męskich w Mińsku. Od 1904 do 1917 pracował jako administrator par. w Kronsztadzie, kapelan wojsk. w tym mieście oraz katecheta w następujących szkołach: architektury morskiej, w gimnazjum męskim i żeńskim, szkole realnej oraz morskiej szkole medycznej. Po raz pierwszy został aresztowany 3.01.1921 w Mohylewie, gdzie wówczas pracował, pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Polski, lecz po miesiącu (3.02) uwolniony z braku dowodów przestępstwa. W latach 19251927 administrował par. Ługa w obw. charkowskim. Po aresztowaniu w Charkowie, w grudniu 1927, ks. W. Ilgina, administratora apost. na płd. część archidiec. mohylewskiej, objął w 1928 tę parafię. Wg opinii Konsulatu Pol. w Leningradzie i Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Moskwie z 1938, miał uprawnienia kośc. swojego poprzednika [1: syg. III/28, k. 107]. Mieszkał ze swoją cioteczną siostrą, Hanną Norbertinowną Kucharewicz, w mieszkaniu Antoniny Iwanowny Sebastianowicz przy ul. Siergiejewskiej 5 m. 1. Był szczególnie prześladowany i nękany przez GPU/NKWD. 12.08.1937 został aresztowany przez NKWS ZSSR obł. charkowskiej z oskarżenia na podstawie art. 54-1 punkt "a", 54-10 cz. 1 oraz 54-11 KK USSR jako ostatni (jak się zdaje) pozostający na stanowisku kapłan kat. na lewobrzeżnej Ukrainie. Jego uwięzienie było poprzedzone aresztowaniem starej kobiety sprzątającej w kościele. Miesiąc po jego uwięzieniu została aresztowana jego cioteczna siostra oraz 10 osób z dwadcatki (lub też cała dwadcatka), których mienie zostało skonfiskowane. Pomimo to miejscowi katolicy przedstawili władzom listę 50 osób, zgodnie z wymaganiami prawa, do zatwierdzenia nowej gminy rel., konieczną dla zaistnienia parafii, co było aktem heroicznej odwagi. Wyrokiem OSO UNKWD obw. charkowskiego został 24.09.1937 na podstawie ww. artykułów skazany na śmierć przez rozstrzelanie, jako jeden z 12 współoskarżonych w tzw. sprawie Solarza i innych. Jak się zdaje, tego samego dnia rozstrzelany. Był jednym z kilkudziesięciu księży kat. sądzonych i skazanych przez NKWD w latach 1935-1936. Wg raportu Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Moskwie z 28.06.1938, przesłanego pol. MSZ, miał umrzeć w więzieniu w Charkowie pod koniec 1937. W r. nast. kościół został zamknięty i zamieniony na rekwizytornię teatralną, dzięki czemu nie został zniszczony (parafia kat. w Charkowie odrodziła się na początku 1991). Ks. Gaszyński posiadał kilka odznaczeń kośc. i państwowych (z czasów carskich), m.in. Order św. Anny i Order św. Stanisława III klasy. Ww. Wincenty Solarz s. Stefana, katolik i Polak, był w Charkowie pracownikiem związku tramwajarzy. 24.09.1937 w tzw. sprawie Solarza i innych Solarz został wyrokiem NKWS USSR i prokuratury USSR skazany na śmierć przez rozstrzelanie [263: 1995, nr 47, s. 8]. Źródła: [1: syg. III/28, k. 107; syg. III/100, k. 191]; [14: 1897-1917, 1923-1932]; [32: syg. A.44.115/1]; [37: nr z 17.09.1937]; [65, s. 186]; [84]; [88: 1937, nr 39, s. 619]; [253: 1995 nr 45, s. 8]; [309].

Gejt Piotr zob. Heut Peter

Giedgowd Antoni (1878 1908 1947). Należał do diec., a nast. archidiec. wileńskiej i był absolwentem seminarium duch. w Wilnie. W 1909 rozpoczął pracę jako wikariusz par. Raduń (dek. Raduń). Od 1914 był najpierw administratorem par. Wiszniew w dek. Świr, a nast., w latach 1915-1923, proboszczem par. Rudziszki w dek. Troki. W czasie wojny pol.-bolsz. w 1920 został aresztowany i przez kilka miesięcy był więziony przez sow. władze wojsk. w różnych miastach. W latach 1924-1932 był proboszczem par. Dziewieniszki w dek. Wiszniew. W latach 1936-1939 i późn. pracował jako proboszcz par. Rotnica w dek. Grodno. W 1927 złożył opublikowaną [80: 1927, nr 21-22] relację o zamordowaniu ww. ks. Napoleona Dyakowskiego. Zm. 7.07.1947 w Niewodnicy k. Białegostoku. Źródła: [80: 1927, nr 21-22, s. 301]; [107, s. 171]; [156: 1908-1939].

Gigołaszwili Andrzej (1897 ? ? 1937). Należał do diec. tiraspolskiej i w latach trzydziestych był proboszczem par. gruzińskiej obrz. łac. w Gori w Gruzji. Został aresztowany w tym mieście i tam 30.08.1937 skazany na śmierć w wieku ok. 40 lat. Rozstrzelany w 1937 przez GPU. Miał opinię inteligentnego, łagodnego i pracowitego kapłana. Źródło: [255].

Ginoff Włodzimierz Andrzej (1866 1892 1930). Ur. 29.11 we wsi Sielec na Wołyniu jako syn Antoniego i Tekli z Kruszczewskich. Należał do diec. łucko-żytomierskiej. Seminarium duch. ukończył w Kownie (18871892) i 30.08.1892 otrzymał święcenia kapł. Do 1898 pracował na terenie gub. kowieńskiej. W 1899 rozpoczął pracę w diec. łucko-żytomierskiej w par. Wyszewicze. W latach nast. pracował kolejno w parafiach: Szumsk (19061912), Uszomierz (1912), Malin (1913), Olewsk (1914), Luboml (19151920), która w 1918 liczyła 5467 parafian, i Berdyczów, gdzie do 1925 był administratorem par. św. Barbary (8500 parafian). Gdy na początku 1923 rozpoczął nauczanie religii w kościele par., na które zaczęło uczeszczać ok. 300 dzieci, na miejsce przybyli agenci GPU i wręczyli mu ostry zakaz nauczania. Został wyrzucony z domu przykościelnego i był nękany przez GPU. W 1925 znalazł się w Polsce i podjął pracę w diec. łuckiej w par. Sokul. W r. nast. został proboszczem par. Klewań, gdzie zm. 11.03.1930. Miał tytuł szambelana pap. Źródła: [23: 1918-1930]; [32: A.12.P/6]; [267].

Glassner Robert s. Walentego (1885 1908 po 1931). Ur. w wiosce Heidelberg na Krymie. Należał do diec. tiraspolskiej i był absolwentem seminarium duch. w Saratowie. Do 1914 pracował w par. Berichtal w obw. mariupolskim, a nast., do 1918, jako wikariusz par. Rownoje w gub. samarskiej na Powołżu (NPASSR). Późn. był duszpasterzem w Dehler w tym samym regionie. Aresztowany tam z 1 na 2.02.1930 i oskarżony o działalność kontrrew. i szpiegowską na rzecz Niemiec (zarzuty szczegółowe por. biogram ks. Georga Baiera), skazany przez Kolegium OGPU 6.06.1931, na podstawie art. 58-4, 58-6 i 58-10 KK RSFSR, na 3 lata łagrów w grupowym procesie duchowieństwa niem. NPASSR. W poł. 1931 więziony w Jarosławlu n. Wołgą. Dalsze losy nie znane. Źródła: [7: syg. 2ER 112]; [15: 1917]; [67]; [262].

Gościcki Leon (1870 1895 1948). Ur. 12.09. Należał do diec. płockiej. Był absolwentem seminarium duch. w Płocku. W latach 1919-1948 był proboszczem par. Goworowo k. Ostrołęki. W sierpniu 1920 został w Goworowie aresztowany przez wojsko bolsz. razem z wikariuszem, ks. Stefanem Nowakowskim (zob. biogram), oraz miejscowym rabinem i zagrożony uprowadzeniem. Ocalał dzięki zdecydowanemu wystąpieniu w jego obronie parafian, w tym miejscowych Żydów, i ukryciu się. Od 1927 był dyr. Diec. Dzieła Szerzenia Wiary i członkiem diec. komisji konserwatorsko-artystycznej. Od 1922 był kanonikiem kapituły pułtuskiej i prałatem pap. Zm. 20.10.1948 w Goworowie i tam został pochowany. Źródła: [124: 1919-1949]; [137: 1920, nr 9-10, s. 14]; [310].

Gowor Franciszek (1891 1918 po 1946). Należał do diec. płockiej i był absolwentem seminarium duch. w Płocku. W 1918 był drugim wikariuszem par. św. Bartłomieja w tym mieście. W sierpniu 1920, w czasie ofensywy bolsz. na Warszawę, aresztowany przez żołnierzy Armii Czerwonej, maltretowany i zagrożony śmiercią. W latach 1923-1931 był proboszczem par. Smogorzewo, a nast. (1932-1946) proboszczem par. Kurowo. Źródła: [124: 1918-1946]; [137: 1920, nr 9-10, s. 141].

Gozaliszwili Lazar (1870 1896 1937). Ros. wersja nazwiska Gozałow Lazar. Należał do diec. tiraspolskiej i od 1907 był proboszczem par. Wniebowzięcia NMP w Tyflisie (Tbilisi), która w 1919 liczyła 3302 wiernych (kościół konsekrowany w 1913 przez bpa Josepha Kesslera). Na początku lat trzydziestych oskarżony o szpiegostwo, torturowany, późn. uwolniony. W 1937 ponownie aresztowany, skazany na śmierć i rozstrzelany w Tbilisi. W r. nast. kościół zamknięto. Jego ruiny dzięki staraniom nuncjusza apost. w Gruzji odzyskane zostały w 1995. Źródła: [15: 1917]; [255].

Gozałow Lazar zob. Gozaliszwili Lazar

Grabowski Franciszek (1873 1905 1921). Należał do archidiec. mohylewskiej i był absolwentem seminarium duch. w Petersburgu. W latach 1906-1910 był wikariuszem par. katedralnej Imienia NMP w Mińsku. Od 1.11.1910 pierwszy proboszcz par. Łahiczyn k. Pińska. Skazany przez władze carskie na 3 lata zesłania do Krasnojarska na Syberii, gdzie późn. był administratorem par. tym mieście (19141915). Od 1917 był proboszczem par. Ufa (Rosja europejska), liczącej wówczas 3000 parafian, oraz katechetą w miejscowych szkołach: gimnazjum męskim, szkole realnej, szkole handlowej, szkole geometrów oraz w I i II mariańskim gimnazjum żeńskim. W 1918 został zesłany do Malicziewskogo Posiołka w obw. Tomsk za to, że publicznie wypowiadał się przeciw współpracy pol. oddziałów wojsk. z "białymi" wojskami ros. na Syberii. Czynił to w kazaniach i w gazecie wydawanej w Ufie przez siebie i absolwenta wydziału prawa w Tomsku, Walentego Kompanowskiego. Po dojściu do władzy na Syberii bolszewików ks. Grabowski stał się obiektem nagonki i prześladowań ze strony sekretarza CZEKA, Sidora Wudcana. Po jego donosie został aresztowany i wysłany do więzienia GubCZEKA (gubernialny urząd CZEKA). Wkrótce jednak, po ogłoszeniu amnestii, został zwolniony i powrócił do Malicziewskogo Posiołka. Tu odwiedzał go jeden z komunistów pol., wobec którego ks. Grabowski nie ukrywał swoich bardzo negatywnych poglądów na władzę sow. Na skutek jego donosów został aresztowany przez agentów i rozstrzelany w 1921. Źródła: [14: 1906-1917]; [51, s. 28]; [65, s. 54]; [98, s. 13]; [147: syg. 776, k. 30]; [290]; [300].

Graf Józef (1869 1892 ?). Należał do diec. tiraspolskiej i był absolwentem seminarium duch. w Saratowie. Od 1903 był zastępcą proboszcza par. Tonkoszurowka (Marienthal), a nast. Kocznietnoje (Hölzel). Późn. pracował jako wikariusz par. Taganrog (obw. Dońskiego Wojska) oraz duszpasterz par. Jusowka i in. W 1917-1918 pozostawał bez stanowiska. Po rewolucji bolsz. był proboszczem par. Symferopol na Krymie. Wg informacji ambasadora Francji w Moskwie 19.10.1927 został aresztowany na Krymie i deportowany. "Trybuna Radziecka" z 9.01.1930 informowała, że został oskarżony o zamordowanie własnych dzieci. Tego rodzaju oskarżenia były stosowaną przez GPU metodą kompromitowania księży kat. w oczach ludności. Był sądzony w Symferopolu i został skazany na 6 i pół roku więzienia za antysowiecką i wrogą proletariatowi działalność [80]. Dalsze losy nie znane. Źródła: [6: syg. 126, k. 42]; [15: 1917]; [33]; [67]; [80: 1930, nr 2, s. 31].

Graszys Wincenty (1870 1893 ?). Należał do archidiec. mohylewskiej i był absolwentem seminarium duch. w Petersburgu. W latach 1896- -1897 był wikariuszem par. prokatedralnej w tym mieście, a od 1902 administratorem kościoła w Babinowiczach w dek. Orsza. W latach 1904-1908 administrował par. Słuck na Białorusi. W latach 1909-1919, i być może późn., był administratorem par. Orsza (w 1917 liczyła 3280 katolików) i dziekanem orszańskim. Był aresztowany w Orszy wiosną 1919 jako zakładnik pol. Dzięki interwencji rządu pol. wszyscy księża-zakładnicy, których wcześniej nie rozstrzelano, zostali uwolnieni w drodze wymiany na jeńców bolsz. Jak się zdaje, należał do nich także ks. Graszys. W latach 1925-1926 był wikariuszem w par. Taurogi w diec. żmudzkiej na Litwie. Dalsze losy nie znane. Źródła: [14: 1896-1917, 1926]; [36: 1920, s. 11]; [233: 666/49 rkp].

Gregorczyk Marceli (1988 1914 1920). Ur. 6.10. Należał do diec. płockiej. Studiował w seminarium duch. w Płocku. Po święceniach kapł. był wikariuszem par. Rzekuń w dek. Ostrołęka. 22.08.1920 został tam zamordowany przez wojska bolsz. w czasie ich odwrotu spod Warszawy. Źródła: [124: 1914, 1920-1921]; [137, nr 1, nr 9-10, s. 140].

Groński Julian s. Michała (1877 1903 ?). Administrator Wikariatu Apost. Syberii Zach. Ur. w wiosce Czepele w gub. kowieńskiej na Litwie. Należał do archidiec. mohylewskiej i był absolwentem seminarium duch. w Petersburgu. Po święceniach kapł. pracował w kilku parafiach na Białorusi. W 1906 był czasowo administratorem par. Tołoczyn w dek. Orsza. W latach 1907-1908 administrował par. Czeczersk w dek. Homel i kaplicą w Łuszewie, należącą do par. Annopol w dek. Mińsk. W 1911-1912 był rezydentem w par. św. Alberta w Rydze, a nast. (1912-1915) wikariuszem par. Matki Boskiej Bolesnej w tym mieście. W 1915 został mianowany kapelanem wojsk. przy sztabie 5 armii i pozostawał na tym stanowisku do 1917. W tym samym roku został rezydentem przy kaplicy w Remni w dek. Witebsk. W r. nast. został przez metropolitę abpa Edwarda Roppa mianowany proboszczem par. w Irkucku (w 1917 liczyła 5 tys. wiernych). Na skutek różnego rodzaju trudności w drodze, wywołanych wojną domową w Rosji, przybył tam dopiero w 1920. Stąd wkrótce udał się do Tomska, gdzie nie było duszpasterza (w 1917 było tam 10 tys. katolików). Mieszkał tam i pracował do 1923. W tym samym roku zamieszkał w miejscowości Andriejewskij Posiołok k. Tomska, gdzie znajdowała się kaplica kat. Wkrótce powrócił do Tomska i 1.11.1926 został mianowany administratorem Wikariatu Apost. Syberii Zach. Był bardzo pilnie śledzony przez agentów GPU, które pod koniec lat dwudziestych uniemożliwiło mu duszp. wyjazdy w teren. W lutym 1929 dojeżdżał z Tomska do kaplicy w osiedlu pol. Białostockij Posiołok (Białystok) i 2.02.1929 błogosławił w niej śluby miejscowych katolików. Aresztowany 25.04.1931 w swoim mieszkaniu w Tomsku przy ul. Bakunina 17 przez pełnomocnika tomskiego OGPU, Romanowa. Razem z nim aresztowano kilkanaście osób z miejscowej dwadcatki, w tym organistę, Stanisława Bacha. Aresztowany został także zesłany do Tomska ks. Mateusz Bryńczak z Berdyczowa na Wołyniu (zob. biogram). Aresztowań dokonywano także w innych miejscowościach, w których ks. Groński się zatrzymywał: Bernauł, Omsk, Nowosybirsk, Andriejewskij Posiołok i Białostockij Posiołok. W Nowosybirsku aresztowana została parafianka nazwiskiem Czaman, licząca lat 70. Od aresztowanych domagano się zeznań, że w czasie swoich podróży duszp. ks. Groński przemawiał przeciwko kolektywizacji i przechowywał złoto. Oskarżony został o działalność kontrrew., o szpiegostwo na rzecz Polski, wrogą agitację i przechowywanie złota. Po niemal rocznym śledztwie został 7.03.1932 skazany na 10 lat łagrów i 1.09 tr. znalazł się na Sołówkach. Uwolniony został dzięki staraniom władz litewskich i 22.01.1933 opuścił ZSSR. Na początku 1934 przebywał w Rzymie, skąd powrócił na Litwę i w latach 1936-1939 pracował w diec. kowieńskiej jako duszpasterz z prawami proboszcza (curatus) w miejscowości Panoterai w dek. Żejmeny, gdzie istniała filia par. Siesiszki. Był wicedziekanem w Krakés. Źródła: [1: syg. III/100, k. 53]; [6: syg. 126]; [14: 1906-1917, 1923-1932; [37: 25.07. 1931]; [64: 1928, s. 526]; [84]; [88: 1931, nr 31, s. 492; 1934, nr 14, s. 214]; [103]; [108: 1991, nr 6, s. 129]; [222]; [238: 1931, nr 3]; [262]; [290 (2)]. "Etudes", 5.05.1927 (Paris); [321].

Gruszczyński Antoni (1862 1888 ?). Należał do diec. kamienieckiej i był absolwentem seminarium duch. w Żytomierzu. W 1918 był administratorem par. Felsztyn (w 1918 liczyła 8527 wiernych). Wg relacji miejscowych katolików z 1994, zagrożony aresztowaniem i śmiercią, ks. Gruszczyński w przebraniu kobiecym udał się do Tarnorudy (nad graniczną rzeką Zbrucz) i stamtąd zbiegł do Polski. Dalsze losy nie znane. Źródła: [23: 1918]; [220].

Grzebała Władysław (1889 - 1915 - ?). Ur. 7.12. Należał do archidiec. mohylewskiej i był absolwentem seminarium duch. w Petersburgu. Od 1915 pracował jako wikariusz par. Mścisław w dek. klimowicko-mścisławskim na Białorusi. W 1920 (?) został aresztowany i przewieziony do więzienia, gdzie z braku miejsca zamierzano go rozstrzelać. Dozorca wepchnął go jednak do przepełnionej celi i dzięki temu ocalał. Na początku lat dwudziestych inkardynowany do diec. sandomierskiej. Dalsze losy nie znane. Źródła: [14: 1915-1917]; [51, s. 8]; [233].

Grzegorzewski Stanisław s. Antoniego (1905 ?). Alumn konspiracyjnego seminarium duch. w Kijowie, kierowanego w latach dwudziestych przez ks. Kazimierza Naskręckiego i ks. Teofila Skalskiego (zob. biogramy). Ur. w 1905 w Żmerynce w rodzinie robotn. Po 1920 nielegalnie udał się do Polski, gdzie przez kilka miesięcy przebywał w areszcie. Po uwolnieniu wrócił na Ukrainę i zamieszkał w Kijowie u ks. Teofila Skalskiego. Od 1925 przygotowywał się do kapłaństwa, słuchając wykładów ww. księży oraz ks. Bolesława Blechmana. Studiował w szkole muzycznej w Kijowie. Koszty nauki pokrywał ks. Naskręcki. Należał do ukrytego koła Żywego Różańca. Aresztowany 5.05.1929. Decyzją OSO przy Kolegium DPU USSR skazany na 3 lata łagrów. Dalsze losy nie znane. Źródło: [287 (4)].

Gutkowski Antoni (1871 1893 ?). Należał do diec. płockiej i był absolwentem seminarium duch. w Płocku. W latach 1904-1912 pracował jako administrator par. Szpetal (Spethal) Górny, a od 1913 proboszcz par. Lekowo. W sierpniu 1920 porwany w tej miejscowości przez wojska bolsz. i uprowadzony. Zbiegł z niewoli w miejscowości Lipno. W okresie międzywojennym był nadal proboszczem par. Lekowo. Był kanonikiem honor. kapituły pułtuskiej. Źródła: [124: 1912-1936]; [137: 1920, nr 9-10, s. 140].

Gutowski Albin (1862 1888 1935). Należał do diec. łucko-żytomierskiej i był absolwentem seminarium duch. w Żytomierzu. Od 1894 był wikariuszem par. Biała Cerkiew w dek. kijowskim. W latach 1917-1925 (i zapewne późn.) pracował jako administrator par. Stawiszcze i czasowo par. Bohusław w dek. Humań, gdzie był dziekanem. W latach późn. administrował także par. Tetyjów w tym samym dekanacie. W latach 1931-1935, a zapewne i wcześniej, był również administratorem par. Pohrebyszcze w dek. Berdyczów. Był aresztowany i prześladowany przez władze sow. Zm. w 1935 w Pohrebyszczach. Miał tytuł prałata i szambelana pap. Źródła: [1: syg. III/100, k. 131 i 140]; [7: syg. 2ER 143; 2ER 176]; [9: AH, t. IV, cz. 26, Korespondencja, s. 43 i 44]; [23: 1894, 1918, 1920- -1925]; [162: s. 441, 449, 460].

W nawiasach po nazwisku podawane są trzy daty:
urodzenia, święceń kapłańskich i śmierci.

© 2001 Anna Sweda