Bechler Walenty zob. Böhler Valentin
Beilmann Johannes s. Jana (1873 1897 po 1937). Należał do
diec.
tiraspolskiej i ukończył seminarium duch. w Saratowie. W 1897 był wikariuszem w Georgsburgu w dek. jekatierinosławskim w gub.
samarskiej, w latach
1903-1905 proboszczem par. Rosental, w 1905 administratorem par.
Rożdiestwienskoje. W latach nast. (19091910) był proboszczem par. Marienburg, a od 1913 administratorem par. Obermonżur
(Obermonjour) w dek.
jekatierinosławskim w gub. saratowskiej. W latach 1914-1916 duszpasterz w
par. Rownoje, a nast. (1916-1923) w Odessie. W 1928 pozostawał na
stanowisku proboszcza w Marienburgu i dziekana w Rownoje. Aresztowany
2.02.1930 w Armawir jako jeden z 8 aresztowanych na początku tego roku
księży niem. na Powołżu (latem nastąpiły dalsze aresztowania). Oskarżony o
przestępstwa polit. przewidziane w art. 58-2, 58-4, 58-6 i 58-10 KK RSFSR, m.in. o udział w tworzeniu
antysow. organizacji Niemców nadwołżańskich i zamiar nielegalnego przekroczenia granicy z Polską. W zbiorowym procesie 12 księży
niem. został 6.06.1931 skazany na 3 lata łagrów z
zamianą na zesłanie na Syberię (sądowe sformułowanie zarzutów por.
biogramy ks. Georga Baiera i ks. Augustyna Baumtroga). Przebywał w więzieniu na
Butyrkach, a w r. nast. był więziony w Jarosławlu n. Wołgą. Być
może w 1935 przebywał w Tambowie i w więzieniu w Woroneżu. W styczniu 1937 był w łagrze Stacja
Kuziema, dokąd został przeniesiony z Pinduszy
nad Morzem Białym. Dalsze losy nie znane. Por. biogram ks. Josepha Beilmanna. Źródła: [7:
syg. 2ER 112]; [15: 1917-1919]; [67]; [84]; [262 oraz
262 CAFSBRFNP].
Beilmann Joseph s. Józefa (1873 1896 po 1935). Należał do
diec. tiraspolskiej i był absolwentem seminarium duch. w Saratowie. Od 1897 był
kolejno proboszczem w parafiach: Rohleder, Bergtal (1902-1905) i Krasna
(1905-1908), a w 1910 administratorem par. Karlsruhe. W latach 1911-1913
był proboszczem par. Pfeiffer, a późn. (1924 ?-1928) par. Köhler. Pod wpływem szantażu podpisał deklarację współpracy z
GPU, lecz wycofał się z tego, zwracając się w tej sprawie do WCIK w Moskwie. Został aresztowany i
w maju 1930 więziony był w Moskwie na Butyrkach. W tym samym roku
sądzony był w grupowym procesie kilkunastu księży niem. z Powołża w
związku ze sprawą Katolickiego Związku Narodowego (Volksverein), powołanego tam do życia w 1917 i zlikwidowanego przez władze
sow. w latach 1918-1919. Oskarżony został razem z innymi o przynależność do
kontrrew.
organizacji niem. księży i działalność szpiegowską zgodnie z wytycznymi
Watykanu i nacjonalistycznych organizacji niem. (Caritas i Fürsorge). Po
odbyciu kary wyznaczono mu przymusowe miejsce pobytu w Tambowie.
Ponownie aresztowany 4.01.1935 z oskarżenia o szpiegostwo. Podczas procesu 3 innych jeszcze księży (Adam
Gareis, Aleksander Staub, Józef Wierzbicki), 3 sióstr dominikanek
obrz. wsch. i grupy katolików z Tambowa, który
odbył się w Woroneżu przy drzwiach zamkniętych w dn. 16-19.11 tr.,
odwołał swoje poprzednie zeznania z 9.05.1935 i stwierdził, że pisał je pod
dyktando GPU. Skazany został, podobnie jak inni wspomniani księża, na 10
lat łagrów. Przebywał w łagrze Miedwieżja Gora, KFSSR, nad Kanałem
Białomorsko-Bałtyckim. Dalsze losy nie znane. Niekiedy wymieniany
błędnie jako Joseph Bajeman. Z powodu tego samego nazwiska nie jest
jasne, czy informacje o pobycie w więzieniu w Tambowie i w Woroneżu
dotyczą ks. Josepha czy ks. Johannesa Beilmanna. Źródła: [7: syg. 2ER 112];
[15: 1917-1919]; [14: 1931-1932]; [67]; [84]; [262 CAFSBRFNP]; [293, s.
46-47].
Bellender Adam zob. Bellendir Adam
Bellendir Adam s. Piotra (1889 1913 1937). Ur. 26.12 we wsi Karaulnyj
Buerak, rej. kamieński na Powołżu. Należał do diec. tiraspolskiej i
był absolwentem seminarium duch. w Saratowie. Od 1914 był administratorem par. Griaznowatka w gub.
saratowskiej, a w latach 1916-1930 duszpasterzem w par. Schuck. Aresztowany pod koniec listopada 1929 (oficjalnie
10.01.1930) i po z górą roku więzienia na Butyrkach w Moskwie 20.04.1931,
z oskarżenia na podstawie art. 58-4, 58-6 i 58-10 KK RSFSR (m.in. o
zamiar nielegalnego przekroczenia granicy z Polską) skazany na 10 lat
łagrów, licząc od 15.01. 1930. Sądzony był w grupowym procesie kilkunastu księży
niem., dotyczącym powstania i działalności Katolickiego Związku Narodowego (Volksverein) zorganizowanego wśród ludności
niem. na Powołżu w 1917 i zlikwidowanego przez władze sow. w latach 1918-1921 (por. biogram ks. Augustyna
Baumtroga). Od połowy 1932 przebywał w łagrze na Sołówkach. 9.10.1937 został tam wyrokiem
trojki OSO UNKWD skazany na karę śmierci i
3.11.1937 rozstrzelany. Istnieje błędna informacja,
że zmarł na zesłaniu. Niekiedy błędnie wymieniany
jako Bellender. Źródła: [7: syg. 2ER 112]; [15: 1917-1919]; [14:
1931-1932]; [67]; [80: 1931, nr 24]; [262 CAFSBRFNP].
Bels Jan [32: syg. A.44.115/1]. We wszystkich innych źródłach brak
takiego nazwiska. Zob. Bahl Johannes.
Berac Teofil zob. Beratz Gotlieb
Beratz Gotlieb (1871 1894 1921). Należał
do diec. tiraspolskiej i był absolwentem seminarium
duch. w Saratowie. W latach 1894-1909 pracował w
par. Berezowka. Od 1914 był proboszczem par.
Susły (Herzog) w gub. samarskiej. Uwięziony na
skutek denuncjacji miejscowych bolszewików i skazany na śmierć. Po odwołaniu się skazanego do
wyższej instancji przyszło jakoby polecenie uwolnienia go, lecz został rozstrzelany w 1921. Jest autorem pracy historycznej pt. Die deutschen Kolonien
an den unteren Wolga in ihrer Entstehung und erstwen Entwicklung.
Gedenkblätter für hundertfünzigsten Jahreswende der Ankunft der ersten
deutschen Ansiedler an der Wolga (29. Juni 1764-29. Juni 1914), 2 Auflage,
Berlin. W źródłach pol. wymieniany niekiedy jako Teofil Berac. Źródła: [15:
1917-1919]; [38]; [67]; [98, s. 13]; [262].
Berezowski Józef (1887 1912 po 1933).
Należał do diec. kamienieckiej i był absolwentem
seminarium duch. w Żytomierzu. W 1914 pracował
jako wikariusz par. Czerniowce (Podolskie). W latach 1917-1922 był administratorem par. Jampol
(dek. jampolski), która w tym czasie liczyła 1428
wiernych. Aresztowany w 1922 za opór stawiany
przy trzeciej z kolei rekwizycji-rabunku w kościele,
został osadzony w więzieniu w Winnicy, gdzie
przebywał do marca tr. W 1924 był administratorem
par. Pików. Jak się zdaje, był tam jeszcze w 1933. Dalsze losy nie znane.
Źródła: [7: syg. 2ER 176]; [23: 1918]; [32: syg. A.12.P/6]; [161, s. 151];
[162, s. 442].
Bielak (?) (? ? ?). W spisie księży na Ukrainie, zatytułowanym Stan
20.VIII.1926, określony jest jako agent GPU i unita [162, s. 457]. Wg pisma
pol. MSZ z 9.05.1930, przesłanego prymasowi Polski, Augustowi Hlondowi,
będąc proboszczem parafii obrz. wsch. w Połtawie na Ukrainie, był silnie
podejrzewany o służbę na rzecz GPU i zrzekł się stanu duchownego [1:
III/28, k. 107]. Pochodził z Małopolski Wsch. i należał zapewne do lwow.
metropolii obrz. wsch. lub do jednego z zakonów obrz. wsch. Źródła: [1:
III/28, k. 107]; [162, s. 457].
Bielakiewicz Aleksander [1: III/100, k. 131]; [9: t. IV, cz. 26, s. 43-44]
zob. Bilakiewicz Aleksander
Biełogołowy Józef zob. Biełohołowy Józef
Biełohołowy Józef s. Mateusza (1883 1906 1928). Należał do
archidiec. mohylewskiej. Ur. 11.02 (23.02 wg d. stylu) w Petersburgu. Po ukończeniu progimnazjum kat. przy kościele św. Katarzyny w tym mieście wstąpił do metropolitalnego seminarium duch., a nast. studiował w Akademii
Duch. Ukończył ją ze stopniem magistra teologii i prawa kanonicznego.
Święcenia kapł. przyjął w 1906 i w latach 1907-1913 był katechetą w szkołach w Smoleńsku, a nast. w Petersburgu. Po konflikcie z władzami carskimi
w związku z odmową śpiewania po nabożeństwie modlitw za cara wysłany
został zagranicę przez zarządzającego archidiec. wikariusza kapitulnego, bpa
Stefana Denisewicza (1836-1913). Przebywał w Rzymie oraz w Innsbrucku,
zapoznając się z nauczaniem uniwersyteckim. W latach 1913-1918 był zastępcą profesora prawa cywilnego i kanonicznego w rz.-kat. Akademii Duch.
w Petersburgu. Od 1916 do 1917 pracował jako katecheta w Cywilnym
Instytucie Architektury im. cara Mikołaja I w Petersburgu, w Nikołajewskiej
Szkole Kawalerii oraz w Konstantynowskiej Szkole Artylerii. Po zamordowaniu przez bolszewików w 1918 proboszcza par. katedralnej i dziekana w
Mohylewie, ks. Eugeniusza Światopełk-Mirskiego, objął jego stanowisko
(par. w Mohylewie liczyła wówczas 5550 wiernych). W 1919 przebywał
krótko w Mińsku, gdzie był organizatorem i p.o. oficjałem kurii biskupiej
bpa Zygmunta Łozińskiego. Brał udział w białorus. ruchu oświatowym. W
1918 lub 1919 został aresztowany i na pewien czas uwięziony w Smoleńsku.
Był jakoby przekonany o długotrwałym charakterze władzy sow. Wg protokołu przesłuchania w GPU 3.09.1926 w Mohylewie był zwolennikiem uznania przez Watykan de iure Związku Sowieckiego, utworzenia dyplomatycznego przedstawicielstwa Stolicy
Apost. w Moskwie, podziału archidiec.
mohylewskiej na mniejsze jednostki administracyjne wg kryterium narodowościowego oraz stworzenia czysto białorus. administracji kośc. [102:
409/35]. Na ten temat miał prowadzić korespondencję i rozmowy z przedstawicielami charytatywnej Pap. Misji Pomocy Głodującym w Rosji, działającej
tam w latach 1922-1924, z tajnym wysłannikiem pap. Piusa XI do ZSSR,
bpem Michelem d'Herbigny (podczas jego wizyt w ZSSR w 1926), oraz z
władzami sow. (wg informacji sow. miał być przyjęty na audiencji przez
komisarza spraw zagranicznych, Gieorgija Cziczerina [3: 71, k. 15]. Po raz
drugi aresztowany w 1921 z oskarżenia o rzekome szpiegostwo na rzecz
Polski, na podstawie art. 66 i 61 KK RSFSR. Otrzymał wyrok 5 lat więzienia, lecz wkrótce został przedterminowo zwolniony. Był zwolennikiem wprowadzania na Białorusi katolicyzmu w
obrz. wsch. i w związku z tym pozostawał w kontakcie z egzarchą dla katolików tego obrządku w Rosji, Leonidem Fiodorowem (zob. biogram), którego w 1926 zaprosił do Mohylewa dla
odprawiania nabożeństw w tym obrządku. Chargé d'affaires Poselstwa Pol.
w Moskwie, J. Perłowski, w liście do MSZ z 13.03.1925 relacjonował opinię,
wg której władze sow., znając jego wybitnie narodowe nastawienie, dążą do
postawienia go na czele białorus. niezależnego Kościoła narod. W tym celu
GPU sugerowało mu jakoby postaranie się o konsekrację biskupią u starokatolików w Niemczech i stworzenie na Białorusi "katolickiej" hierarchii kośc.
niezależnej od Rzymu. Wiadomość tę przekazywał nieco późn. do pol. MSZ
radca Poselstwa Pol. w Moskwie, Alfred Poniński, w piśmie datowanym
16.08.1927 [1: syg. III/28, k. 3-4]. Kiedy ks. Biełohołowy odrzucił tę sugestię, został 26.08.1926 po raz kolejny aresztowany, oskarżony o
kontrrew.
działalność antysow. i szpiegostwo na rzecz Watykanu, Polski i wywiadu
franc. 22.11.1926 bez rozprawy sądowej z oskarżenia na podstawie par. 61 i
66 KK Kolegium GPU w Mohylewie skazało go na 5 lat łagrów na Wyspach
Sołowieckich w terminie do 25.08.1931, bez prawa do amnestii. W 1928
przebywał w łagrze na półwyspie Kercz. Wywieziony z Sołówek do Moskwy
w 1928. Wg pogłosek rozpuszczanych przez GPU został zastrzelony jakoby
pri popytkie biegstwa (podczas próby ucieczki) z więzienia na Łubiance w
1928 [262]. Zrehabilitowany 29.11.1992 z braku dowodów przestępstwa. Jest
autorem rozprawy Akty i dokumienty otnosiaszcziejesia k ustrojstwu i
uprawleniju rimskoj katoliczeskoj cerkwi v Rossii 1762-1825, Pietierburg
1915. Źródła: [1: syg. III/28, k. 3-4]; [3: syg. 70, k. 289-292; syg. 71, k. 15];
[6: syg. 126]; [14: 1908-1917, 1923-1929]; [32: syg. Kol. 29/4]; [41]; [46];
[47: 1929, nr 2, s. 86-88]; [61: 1931, nr 2, s. 8]; [63]; [65, s. 186]; [80: 1927,
nr 5, s. 62; 1929, nr 9, s. 143]; [84]; [98, s. 13]; [102: 409/35]; [210]; [309].
Bieniecki Józef s. Wincentego (1875 1899
po 1937). Ur. w wiosce Barbarowo w gub. mińskiej.
Należał do diec. łucko-żytomierskiej, ukończył
seminarium duch. w Żytomierzu. W latach 1902-
-1910 był administratorem par. Malin w dek. Radomyśl, a nast., od 1910, administratorem i dziekanem
w Radomyślu. Od 1914 do 1920 administrował par.
Uszomierz (8343 wiernych) i był dziekanem owruckim. Po raz pierwszy aresztowany w Kijowie w
1921 jako proboszcz nowo powstałej par. św. Ignacego w tym mieście w związku z odmową przedłożenia władzom ksiąg
inwentarzowych kościoła i obroną cennych przedmiotów kośc. przed konfiskatą. Zwolniony po oświadczeniu, że istniejący zaledwie od paru lat kościół
nie posiada jeszcze takich ksiąg i przedmiotów. W latach 1924-1929 administrator par. Połonne w dek. Nowograd Wołyński
(Zwiahel). Aresztowany
18.01.1930 w Połonnem (wg informacji konsula pol. z Kijowa z 24.02.1930
dla MSZ aresztowany tam pod koniec 1929). Więziony w Szepietowce,
Charkowie i Kijowie. Znajdował się w grupie 30 księży pol. z Ukrainy
więzionych w politizolatorze w Jarosławlu n. Wołgą i 26.05.1930 z oskarżenia na podstawie art. 54-11 KK USSR skazany został na 5 lat łagrów. W
grudniu 1930 siedział tam w pojedynczej celi. We wrześniu 1933(?) znajdował się w jednym z łagrów sołowieckich. Późn. przebywał na zesłaniu w
Archangielsku. Będąc poważnie chory, starał się o zmianę miejsca zesłania
na Mariińsk w Syberii Zach., gdzie, również na zesłaniu, przebywał jego
brat, lekarz Stanisław Bieniecki (ul. Kommunalnaja 55 m. 1). Po pewnym
czasie zdołał to osiągnąć, lecz wkrótce stracił brata i pozostał bez środków
do życia. Na początku 1936 zwracał się o pomoc do PCK w Moskwie. Alfred
Poniński w wykazie księży więzionych w ZSSR z marca 1937 wymienia go
jako zesłańca w Mariińsku. Wg pisma Wydziału Konsularnego Ambasady
RP w Moskwie do MSZ z 28.06.1938 został po raz kolejny aresztowany w
okresie masowych aresztowań duchownych różnych wyznań w 2. poł. 1937.
Z całą pewnością rozstrzelany. Pragnął wyjechać do Polski. Jako jednego ze
swoich znajomych (krewnych?) ks. Bieniecki w 1932 wymieniał
mieszkającego w Łodzi (ul. Zielona 59 m. 12) Czesława Nowickiego, który
od 1922 miał tytuł szambelana Jego Świątobliwości. Źródła: [1: syg. III/28,
k. 3-4; syg. III/100, k. 179-180]; [5: syg. 11049, k. 22]; [7: syg. 2ER 134,
135]; [23: 1900-1925]; [32: syg. A.12P/6; A.44.115/1]; [65, s. 54, 186]; [68];
[88: 1930, nr 11, s. 8; 1931, nr 16, s. 251]; [162: s. 440, 460]; [235, z. 8];
[262]; [262 PKK, f. 8406, op. 2]; [294, s. 24-26]; [309].
Bikszys Jan (1870 1893 1918). Należał do archidiec. mohylewskiej i
był absolwentem metropolitalnego seminarium duch. w Petersburgu. W latach 1894-1896 był wikariuszem par. Lucyn w dek. cislucyńskim w gub.
witebskiej (d. Inflanty Polskie, obecnie Łatgalia - płd.-wsch. część Łotwy), a
nast. (1897) wikariuszem par. Brodajże w tym samym dekanacie. W latach
1901-1912 administrator par. Posiń, również w tym dekanacie. Od 1913
pracował jako administrator i katecheta w par. Landskorona k. Lucyna.
Został tam zamordowany przez wojska bolsz. 10.03.1918. Źródła: [14:
1902-1912, 1914-1917]; [36: 1918, nr 4]; [52, s. 28]; [65, s. 54, 186]; [98, s.
13].
Bilakiewicz Aleksander s. Kazimierza (1872 1896 po 1935). Ur.
26.03 w Kownie. Należał do obrz. wsch. i był żonaty. Nie znana przynależność do diecezji. W 1899 był sądzony w przez ros. sąd okręgowy w Kownie i
skazany za propagandę uniackę [253: 1995, nr 45] na zesłanie na Syberię.
Od 1913 był administratorem par. Carycyn (późn. Stalingrad) w gub.
saratowskiej. W 1923 został tam aresztowany na podstawie oskarżenia o kontrrewolucyjną propagandę [tamże], lecz po trzech miesiącach zwolniony. W
1925 przyjechał do Kijowa, skąd wikariusz gen. diec. łucko-żytomierskiej
(od 1926 administrator apost. diec. żytomierskiej), ks. Teofil Skalski (zob.
biogram), skierował go do pracy w par. Lubar. W r. nast. pracował w par.
Bazalia. W 1935 był jeszcze administratorem par. Koziatyn w obł. winnickiej. Organizował pomoc materialną dla uwięzionych księży i katolików
świeckich oraz ich rodzin. 20.08.1935 został aresztowany przez agentów
NKWS USSR obw. winnickiego i przez specjalne kolegium NKWS tegoż
obwodu na posiedzeniu w Płoskirowie skazany na 7 lat łagrów i 3 lata
pozbawienia praw obywatelskich. Dalsze losy nie znane. Nazwisko w wyżej
podanym brzmieniu nie notowane w pol. źródłach kośc. i konsularnych.
Wymieniają je tylko schematyzmy diec. tiraspolskiej. W odpisie listu z
27.10.1934, wysłanego drogą poufną z diec. żytomierskiej (podpis nie ujawniony), zachowanego w archiwum prymasa Polski, mowa jest o ks.
Bielakiewiczu, pozostającym na jednej z nielicznych istniejących jeszcze parafii.
Chodzi niewątpliwie o tę samą osobę. Źródła: [1: III/100, k. 131]; [9: t. IV,
cz. 26, s. 43-44]; [15: 1917]; [253: 1995, nr 45, s. 8; nr 56, s. 8].
Bilaniewicz Aleksander zob. Bilakiewicz Aleksander
Birnik Paweł (1889 1912 1919). Ur. 30.04. Należał do archidiec.
mohylewskiej i był absolwentem seminarium duch. w Petersburgu. W 1914
był wikariuszem w Homlu, a w 1916 filialistą w Łunińcu. W r. nast. bez
stanowiska w archidiecezji. W 1919 został aresztowany, uwięziony jako
zakładnik pol. pod zarzutem przynależności do POW i rozstrzelany przez
CZEKA w Homlu w 1919. Źródła: [14: 1910-1917]; [36: 1920, s. 11]; [65, s.
186]; [98, s. 13]; [137: 1920, nr 1, s. 9].
